post

سؤال ۲۱۴: اعمال شب و روز مبعث به همراه دعا و ترجمه آن را به طور کامل توضیح دهید؟

پاسخ ۲۱۴: شب بيست و هفتم: شب بعثت پيامبر صلى اللّه عليه و آله و از شب هاى پربركت است، و در آن چند عمل مستحبّ است: اوّل: شيخ طوسى در كتاب «مصباح» فرموده: از حضرت جواد عليه السّلام روايت شده: همانا در ماه رجب شبى است، كه از هر آنچه آفتاب بر آن مي تابد بهتر است و آن، شب بيست و هفتم رجب است كه در صبح آن پيامبر صلى اللّه عليه و آله به رسالت مبعوث شد؛ براى كسي كه از شيعه ما عامل در آن شب است، پاداش نيكوكارى شصت سال مقرّر است، به محضر آن حضرت عرض شد: عمل در آن شب چيست؟ فرمود: چون نماز عشا را خواندى و به بستر استراحت رفتى، تا پيش از نيمه شب، هر ساعتى كه خواستى از بستر برمى خيزى و دوازده ركعت نماز هر دو ركعت به يك سلام به جاى مى آورى در هر ركعت حمد و سوره اى از سوره هاى كوچك مفصّل مي خواني و كوچك مفصّل از سوره محمّد صلى اللّه عليه و آله تا آخر قرآن است، زمانى كه از دوازده ركعت فارغ شدى، در همان حال نشسته هر يك از سوره هاى «حمد» و «قل اعوذ بربّ الفلق» و «قل اعوذ بربّ الناس» و «قل هو اللّه احد» و «قل يا ايّها الكافرون» و «انّا انزلناه» و «آية الكرسى» را هفت مرتبه بخوان، و به دنبال همه آنها اين دعا را بخوان:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً، وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ، وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمَعَاقِدِ عِزِّكَ عَلَى أَرْكَانِ عَرْشِكَ وَ مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ مِنْ كِتَابِكَ، وَ بِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ، وَ ذِكْرِكَ الْأَعْلَى الْأَعْلَى الْأَعْلَى، وَ بِكَلِمَاتِكَ التَّامَّاتِ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْ تَفْعَلَ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ.

سپاس خداى را كه فرزندى بر نگرفته، و شريكى در فرمانروايى و ياورى از روى خوارى و نياز برايش نبوده است، او را بسيار بزرگ شمار، خدايا! از تو درخواست مي كنم به حق جايگاه هاى عزّتت بر پايه هاى عرشت و منتهاى رحمتت در قرآنت، و بنام بزرگتر بزرگتر بزرگترت، و ذكر برتر برتر برترت، و به كلمات كاملت، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و با من چنان كن كه شايسته آنى.

سپس بخوان هر دعايى را كه مي خواهى.

و نيز غسل در اين شب مستحب است.

و نمازى كه داود بن سرحان از امام صادق عليه السّلام براى شب نيمه رجب روايت كرده و جزو اعمال شب نيمه ذكر شد در اين شب هم خوانده مي شود.

دوّم: زيارت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است كه برترين اعمال اين شب مي باشد.

و بدان كه ابو عبد اللّه محمّد بن بطوطه كه يكى از دانشمندان اهل سنت است در ششصد سال پيش از اين زمان (زمان تأليف مفاتيح الجنان) مي زيسته، در سفرنامه خود معروف به «رحله ابن بطوطه» در بيان ورودش از مكّه معظّمه به نجف اشرف، روضه و قبر مبارك مولايمان امير المؤمنين عليه السّلام را ذكر نموده، و گفته است همه اهل اين شهر رافضى هستند، و براى اين روضه مباركه كراماتى ظاهر شده: از جمله در شب بيست وهفتم ماه رجب كه نامش نزد اهل آنجا «ليلة المحيا» [شب بيدارى يا شب زندگانى] است، از عراقين [بصره و كوفه] و خراسان و شهرهاى فارس و روم، افراد شل و مفلوج و زمين گيرى را كه حدود سى يا چهل نفر مي شوند پس از عشا نزد ضريح مقدس على عليه السّلام مي آورند، آنگاه مردم اجتماع مي كنند، و به انتظار شفا يافتن و برخاستن آنان مى مانند.

گروهى از اجتماع كنندگان نماز مي خوانند، و عده اى ذكر مى گويند، و گروهى قرآن تلاوت مى كنند، و بعضى هم به تماشاي روضه مباركه مشغول مي شوند، تا آنكه نصف يا دوسوم از شب بگذرد، در اين هنگام تمام مبتلايان و زمين گيران كه محروم از حركت بودند، از جاى برمي خيزند درحالى كه صحيح و تندرستند و نقصى در آنان نيست و مى گويند: «لا اله الاّ اللّه » (معبودى جز خدا نيست) ، «محمّد رسول اللّه» (محمّد فرستاده خدا است) ، «علىّ ولى اللّه» (على ولىّ خدا است) ، و اين امرى است مشهور و معروف.

من گرچه آن شب را در آن روضه درنيافتم، ولى از مردمان مورد اطمينان كه بر گفتارشان اعتماد داشتم شنيدم.

و همچنين در مدرسه اى كه مهمانخانه آن حضرت است، سه نفر زمين گير را كه قدرت بر حركت نداشتند مشاهده كردم، يكي از مردمان روم، و ديگرى از اهالى اصفهان، و سومى از مردم خراسان بود، از هر سه پرسيدم، چگونه شما درمان نيافته و در اينجا مانده ايد؟ گفتند: ما شب بيست و هفتم رجب را درك نكرديم، اينجا مانده ايم تا شب بيست و هفتم آينده برسد، و شفاى خود را بگيريم، و به خاطر اين شب، مردم زيادى از شهرها جمع مي شوند، و بازار بزرگى به مدّت ده روز برپا مي گردد.

مؤلف گويد: مبادا اين حكايت را دور از واقع بدانى، چه همانا معجزات و كراماتى كه از اين مشاهد مشرّفه به ظهور رسيده، و به حدّ تواتر نقل شده بسيار زيادتر از آن است كه در شمار آيد.

و در ماه شوال گذشته [نسبت به زمان نوشتن اين قسمت از مفاتيح الجنان به وسليه مؤلّف بزرگوارش مرحوم محدّث قمى رحمه الله] سال هزار و سيصد و چ هل و سه هجرى قمرى در حرم مطهّر حضرت ثامن الائمة الهداة، و ضامن الاُمّة العصاة مولانا ابو الحسن على بن موسى الرضا (صلوات اللّه عليه) ، سه زن كه هر سه به علت بيمارى فلج و مانند آن زمين گير بودند، و علاجشان از توان پزشكان بيرون بود شفا يافتند، و اين معجزه از آن قبر مطهّر بر همه واضح و آشكار شد همچون پديدار شدن خورشيد در آسمان صاف و بى ابر، و باز شدن دروازه نجف به روى عرب هاى باديه نشين، و شفا يافتن اين سه زن به اندازه اى روشن بود، كه براى مردم بيان شد، و دكترهايى كه از بيمارى آنان مطلّع بودند، با اينكه در امر مداواي آنان دقت بسيار داشتند، شفا يافتن معجزه گونه آنان را تصديق كردند، و بعضى از آنها تصديق خود را بر شفاى آنان به صورت نوشته اعلام داشتند، و اگر ملاحظه اختصار، و عدم مناسبت محل نبود، داستان آنها را به تفصيل نقل مي كردم.

وَ لَقَدْ أَجادَ شَيْخُنا الْحُرُّ الْعامِلي في أُرْجُوزَتِهِ:

چه زيبا سروده شيخ ما شيخ حرّ عاملى در قصيده اش :

وَ مَا بَدَا مِنْ بَرَكَاتِ مَشْهَدِهِ / فِي كُلِّ يَوْمٍ أَمْسُهُ مِثْلُ غَدِهِ

و آنچه از بركات بارگاهش در همه روز نمايان شده، / ديروزش مانند فردايش مي باشد

وَ كَشِفَا الْعَمَى وَ الْمَرْضَى بِهِ / إِجَابَةُ الدُّعَاءِ فِي أَعْتَابِهِ

و مانند شفاى كور و بيماران به سبب عنايتش / اجابت دعا در آستانش مي باشد.

سوم: شيخ كفعمى در كتاب «بلد الامين» فرموده: شب مبعث اين دعا را بخواند:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِالتَّجَلِّي [بِالنَّجْلِ ] الْأَعْظَمِ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ مِنَ الشَّهْرِ الْمُعَظَّمِ، وَ الْمُرْسَلِ الْمُكَرَّمِ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا مَا أَنْتَ بِهِ مِنَّا أَعْلَمُ، يَا مَنْ يَعْلَمُ وَ لا نَعْلَمُ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي لَيْلَتِنَا هَذِهِ الَّتِي بِشَرَفِ الرِّسَالَةِ فَضَّلْتَهَا، وَ بِكَرَامَتِكَ أَجْلَلْتَهَا، وَ بِالْمَحَلِّ الشَّرِيفِ أَحْلَلْتَهَا، اللَّهُمَّ فَإِنَّا نَسْأَلُكَ بِالْمَبْعَثِ الشَّرِيفِ، وَ السَّيِّدِ اللَّطِيفِ، وَ الْعُنْصُرِ الْعَفِيفِ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَجْعَلَ أَعْمَالَنَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَ فِي سَائِرِ اللَّيَالِي مَقْبُولَةً، وَ ذُنُوبَنَا مَغْفُورَةً، وَ حَسَنَاتِنَا مَشْكُورَةً، وَ سَيِّئَاتِنَا مَسْتُورَةً، وَ قُلُوبَنَا بِحُسْنِ الْقَوْلِ مَسْرُورَةً، وَ أَرْزَاقَنَا مِنْ لَدُنْكَ بِالْيُسْرِ مَدْرُورَةً، اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَرَى وَ لا تُرَى، وَ أَنْتَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلَى، وَ إِنَّ إِلَيْكَ الرُّجْعَى وَ الْمُنْتَهَى، وَ إِنَّ لَكَ الْمَمَاتَ وَ الْمَحْيَا، وَ إِنَّ لَكَ الْآخِرَةَ وَ الْأُولَى،

خدايا! از تو درخواست مي كنم، به تجلّى اعظم، در اين شب از ماه معظّم، و به حق رسول مكرّم، كه درود فرستى بر محمّد و خاندانش، و بيامرزى بر ما آنچه را تو به آن از ما داناترى، اى آن كه مي داند و ما نمي دانيم، خدايا! بر ما بركت ده در اين شب، شبى كه آن را به شرف رسالت برترى دادى و به كرامتت بزرگ نمودى، و به جايگاه شريفى برآوردى، خدايا! ما از تو درخواست مي كنيم به حق بعثت شريف و آقاي مهربان، و موجود پارسا كه بر محمّد و خاندانش درود فرستى، و اعمال ما را در اين شب و در ساير شب ها پذيرفته پيشگاهت قرار دهى، و گناهانمان را آمرزيده بدارى، و خوبي هايمان را مورد سپاس، و بدي هايمان را پوشيده گردانى، و دلهايمان را به گفتار خوش شادمان سازى، و روزي هايمان را از جانب خود به آساني فراوان گردانى، خدايا! تو مى بينى، و خود ديده نمى شود، و تو در چشم انداز برترى، و بازگشت و سرانجام به سوى توست، و ممات و حيات و آخرت و دنيا از آن تو است.

اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزَى، وَ أَنْ نَأْتِيَ مَا عَنْهُ تَنْهَى، اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِكَ، وَ نَسْتَعِيذُ بِكَ مِنَ النَّارِ فَأَعِذْنَا مِنْهَا بِقُدْرَتِكَ، وَ نَسْأَلُكَ مِنَ الْحُورِ الْعِينِ فَارْزُقْنَا بِعِزَّتِكَ، وَ اجْعَلْ أَوْسَعَ أَرْزَاقِنَا عِنْدَ كِبَرِ سِنِّنَا، وَ أَحْسَنَ أَعْمَالِنَا عِنْدَ اقْتِرَابِ آجَالِنَا، وَ أَطِلْ فِي طَاعَتِكَ وَ مَا يُقَرِّبُ إِلَيْكَ وَ يُحْظِي عِنْدَكَ وَ يُزْلِفُ لَدَيْكَ أَعْمَارَنَا، وَ أَحْسِنْ فِي جَمِيعِ أَحْوَالِنَا وَ أُمُورِنَا مَعْرِفَتَنَا، وَ لا تَكِلْنَا إِلَى أَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَيَمُنَّ عَلَيْنَا، وَ تَفَضَّلْ عَلَيْنَا بِجَمِيعِ حَوَائِجِنَا لِلدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ، وَ ابْدَأْ بِآبَائِنَا وَ أَبْنَائِنَا وَ جَمِيعِ إِخْوَانِنَا الْمُؤْمِنِينَ فِي جَمِيعِ مَا سَأَلْنَاكَ لِأَنْفُسِنَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ،

خدايا! به تو پناه مي آوريم از اينكه خوار و رسوا شويم، و از اينكه مرتكب عملى شويم كه از آن نهى كرده اي، خدايا درخواست بهشت را به رحمتت از تو داريم، و به تو پناه مى آوريم از آتش دوزخ، پس ما را به قدرتت از آتش پناه ده، و از تو درخواست حور العين داريم پس به عزّتت روزى ما فرما، و فراخ ترين روزى را هنگام پيرى ما قرار ده، و نيكوترين اعمالمان را به گاه فرا رسيدن مرگمان [قرار ده] ، و عمر ما را در طاعتت و در آنچه ما را به سويت نزديك كند و در نزدت بهره مندمان نمايد و در پيشگاهت بر منزلتمان افزايد، طولانى گردان، و در همه حالات و كارها معرفتمان را نيكو گردان، و ما را به احدى از خلقت وامگذار تا بر ما منّت نهد، و بر ما به برآورده ساختن تمام حاجات دنيا و آخرتمان تفضّل فرما، و بخشش آغاز كن به پدرانمان و فرزندانمان، و همه برادران با ايمانمان، در همه آنچه از تو براى خود درخواست كرديم، اى مهربان ترين مهربانان،

اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الْعَظِيمِ، وَ مُلْكِكَ الْقَدِيمِ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا الذَّنْبَ الْعَظِيمَ إِنَّهُ لا يَغْفِرُ الْعَظِيمَ إِلّا الْعَظِيمُ، اللَّهُمَّ وَ هَذَا رَجَبٌ الْمُكَرَّمُ الَّذِي أَكْرَمْتَنَا بِهِ، أَوَّلُ أَشْهُرِ الْحُرُمِ، أَكْرَمْتَنَا بِهِ مِنْ بَيْنِ الْأُمَمِ، فَلَكَ الْحَمْدُ يَا ذَا الْجُودِ وَ الْكَرَمِ، فَأَسْأَلُكَ بِهِ وَ بِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ، الْأَجَلِّ الْأَكْرَمِ، الَّذِي خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِي ظِلِّكَ، فَلا يَخْرُجُ مِنْكَ إِلَى غَيْرِكَ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّاهِرِينَ، وَ أَنْ تَجْعَلَنَا مِنَ الْعَامِلِينَ فِيهِ بِطَاعَتِكَ، وَ الْآمِلِينَ فِيهِ لِشَفَاعَتِكَ، اللَّهُمَّ اهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ السَّبِيلِ، وَ اجْعَلْ مَقِيلَنَا عِنْدَكَ خَيْرَ مَقِيلٍ، فِي ظِلٍّ ظَلِيلٍ، وَ مُلْكٍ جَزِيلٍ، فَإِنَّكَ حَسْبُنَا وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ، اللَّهُمَّ اقْلِبْنَا مُفْلِحِينَ مُنْجِحِينَ غَيْرَ مَغْضُوبٍ عَلَيْنَا وَ لا ضَالِّينَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِعَزَائِمِ مَغْفِرَتِكَ، وَ بِوَاجِبِ رَحْمَتِكَ، السَّلامَةَ مِنْ كُلِّ إِثْمٍ، وَ الْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ، وَ الْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ، وَ النَّجَاةَ مِنَ النَّارِ،

خدايا! از تو درخواست مي كنيم به نام بزرگت، و فرمانروايى ديرينه ات، كه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى، و بيامرزى بر ما گناه بزرگ را، چرا كه بزرگ را جز بزرگ نمى آمرزد، خدايا! اين ماه مكرّم رجب است كه ما را به آن گرامى داشتى، نخستين ماه هاى حرام است، كه ما را به آن از ميان امّتها اكرام نمودى، پس تو را سپاس اى داراى بخشش و كرم، از تو درخواست مي كنم بر حق ماه رجب، و به حق نام بزرگتر بزرگتر بزرگتر، باشكوه تر و گرامي ترى كه آن را آفريدى، پس در سايه ات استقرار يافت، نامى كه از تو به غير تو نرسد كه بر محمّد و اهل بيت پاكش درود فرستى، و ما را در اين ماه از برپادارندگان طاعتت، و آرزومندان شفاعتت قرار دهى، خدايا! ما را به راه راست هدايت فرما، و جايگاه ما را نزد خود بهترين استراحتگاه در سايه سار رحمت هميشگى و فرمانروايى عظيمت قرار ده، تو ما را بسى، و چه نيكو كارگشايى، خدايا! ما را به حالت رستگارى و موفقيت برگردان، كه در گروه غضب شدگان و در طايفه گمراهان نباشيم، به مهرباني ات اى مهربان ترين مهربانان، خدايا! به وسايل موجب آمرزشت، و به رحمتت كه بر خود حتم نموده اى، از تو درخواست مي كنم، سلامت از هر گناه، و بهره مندي از هر كار نيك، و رسيدن به بهشت و رهايى از دوزخ را به من عطا فرمايى.

اللَّهُمَّ دَعَاكَ الدَّاعُونَ وَ دَعَوْتُكَ، وَ سَأَلَكَ السَّائِلُونَ وَ سَأَلْتُكَ، وَ طَلَبَ إِلَيْكَ الطَّالِبُونَ وَ طَلَبْتُ إِلَيْكَ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الثِّقَةُ وَ الرَّجَاءُ، وَ إِلَيْكَ مُنْتَهَى الرَّغْبَةِ فِي الدُّعَاءِ، اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلِ الْيَقِينَ فِي قَلْبِي، وَ النُّورَ فِي بَصَرِي، وَ النَّصِيحَةَ فِي صَدْرِي، وَ ذِكْرَكَ بِاللَّيْلِ وَ النَّهَارِ عَلَى لِسَانِي، وَ رِزْقاً وَاسِعاً غَيْرَ مَمْنُونٍ وَ لا مَحْظُورٍ فَارْزُقْنِي، وَ بَارِكْ لِي فِيمَا رَزَقْتَنِي، وَ اجْعَلْ غِنَايَ فِي نَفْسِي، وَ رَغْبَتِي فِيمَا عِنْدَكَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

خدايا! خوانندگان تو را خواندند و من هم تو را خواندم، و درخواست كنندگان از تو را درخواست كردند و من هم از تو درخواست نمودم، و جويندگان تو را جويا شدند و من هم جوياى تو شدم، خدايا! تو مورد اطمينان و اميدى، و نهايت ميل و رغبت در خواندن دعا به سوى توست، خدايا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، و قرار ده يقين را در قلبم، و روشنى را در ديده ام، و خيرخواهى را در سينه ام، و ذكرت را در هر شب و روز بر زبانم، و روزى گسترده بي منّت و غير حرام را روزى ام فرما، و در آنچه كه روزى ام نمودى بركت افزا، و بى نيازى ام را در خودم، و دلبستگي ام را در آنچه نزد توست قرار ده، به مهربانى ات اى مهربان ترين مهربانان.

پس به سجده برو و بگو:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِمَعْرِفَتِهِ، وَ خَصَّنَا بِوِلايَتِهِ، وَ وَفَّقَنَا لِطَاعَتِهِ، شُكْراً شُكْراً

سپاس خداى را كه ما را به معرفتش رهنمون شد، و به ولايتش خاص گرداند، و به طاعتش توفيقمان داد، سپاس سپاس…

تا صد مرتبه؛ پس سر از سجده بردار و بگو:

اللَّهُمَّ إِنِّي قَصَدْتُكَ بِحَاجَتِي، وَ اعْتَمَدْتُ عَلَيْكَ بِمَسْأَلَتِي، وَ تَوَجَّهْتُ إِلَيْكَ بِأَئِمَّتِي وَ سَادَتِي، اللَّهُمَّ انْفَعْنَا بِحُبِّهِمْ، وَ أَوْرِدْنَا مَوْرِدَهُمْ، وَ ارْزُقْنَا مُرَافَقَتَهُمْ، وَ أَدْخِلْنَا الْجَنَّةَ فِي زُمْرَتِهِمْ، بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

خدايا من تو را براى رفع حاجتم قصد كردم، و به خواسته ام بر تو اعتماد نمودم، و روى آوردم به تو به واسطه امامان و سرورانم، خدايا! ما را به محبتشان سود بخش، و به جايگاه آنان وارد ساز، و همنشينى با ايشان را روزى ما گردان و ما را در زمره آنان وارد بهشت كن، به مهربانى ات اى مهربان ترين مهربانان.

اين دعا را سيّد ابن طاووس براى روز مبعث ذكر فرموده.

روز بيست وهفتم: يكى از اعياد بزرگ است، و روزى است كه حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله به پيامبرى مبعوث شد، و جبرئيل براي ابلاغ پيامبرى، بر آن حضرت فرود آمد، و براى اين روز چند عمل وارد است: اوّل: غسل كردن، دوّم: روزه گرفتن و آن يكى از چهار روزى است كه در طول سال براى روزه گرفتن امتياز ويژه دارد، و ثوابى برابر با روزه هفتاد سال دارد.

سوّم: صلوات زياد فرستادن.

چهارم: زيارت حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين عليه السّلام.

پنجم: شيخ طوسى در كتاب «مصباح» فرموده كه از ريّان بن الصّلت روايت شده: حضرت جواد عليه السّلام زمانى كه در بغداد بود روز نيممه و روز بيست وهفتم رجب را روزه گرفت، و همه خدمتكاران آن حضرت نيز روزه گرفتند و هم به ما فرمان داد دوازده ركعت نماز بجا آوريم به اين صورت كه در هر ركعت يك مرتبه «حمد» و سوره خوانده و پس از پايان نماز، هر كدام از سوره هاى «حمد» و «قل هو اللّه احد» و «قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ بربّ الناس» را چهار مرتبه بخوانيم، آنگاه چهار مرتبه بگوئيم:

لا إِلَهَ إِلّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ

معبودى جز خدا نيست و خدا بزرگ تر از هر چيزى است، و منزّه است خدا، و خدا را سپاس، و نيست جنبش و نيرويى جز به عنايت خداي برتر و بزرگ

و چهار مرتبه:

اللَّهُ اللَّهُ رَبِّي لا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً

خدا، خدا، پروردگار من است، چيزى را براى او شريك نمى آورم

و چهار مرتبه:

لا أُشْرِكُ بِرَبِّي أَحَداً

هيچكس را براى پرودگارم شريك نسازم

ششم: شيخ طوسى از جناب ابو القاسم حسين بن روح (رحمه الله) روايت كرده كه در اين روز دوازده ركعت نماز به جا مى آورى در هر ركعت سوره «حمد» و سوره اى كه آسان باشد مى خوانى، و پس از گفتن تشهّد و سلام بين هر دو ركعت ميگويى:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيرا يَا عُدَّتِي فِي مُدَّتِي يَا صَاحِبِي فِي شِدَّتِي يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا غِيَاثِي فِي رَغْبَتِي يَا نَجَاحِي فِي حَاجَتِي يَا حَافِظِي فِي غَيْبَتِي يَا كَافِيَّ فِي وَحْدَتِي يَا أُنْسِي فِي وَحْشَتِي أَنْتَ السَّاتِرُ عَوْرَتِي فَلَكَ الْحَمْدُ وَ أَنْتَ الْمُقِيلُ عَثْرَتِي فَلَكَ الْحَمْدُ وَ أَنْتَ الْمُنْعِشُ صَرْعَتِي فَلَكَ الْحَمْدُ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْتُرْ عَوْرَتِي وَ آمِنْ رَوْعَتِي وَ أَقِلْنِي عَثْرَتِي وَ اصْفَحْ عَنْ جُرْمِي وَ تَجَاوَزْ عَنْ سَيِّئَاتِي فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ .

خدا را سپاس كه فرزندى بر نگرفته، و برايش در فرمانروايى شريكى و ياورى از روز خوارى نبوده است، و او را بزرگ شمار، اى توشه ام در همه عمر، اى همنشينم در سختي ها، اى سرپرستم در نعمت، اى فريادرسم در رغبت، اى پيروزيم در حاجت، اى نگهدارم در غيبت، اى كفايتم در تنهايي اى همدمم در هراس، تو پوشاننده كاستى منى، تو را سپاس، تو ناديده گيرنده لغزش منى، تو را سپاس، تو بلندى بخش من در وقت افتادگى هستي، تو را سپاس، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و عيبم را بپوشان، و هراسم را ايمنى بخش، و لغزشم را ناديده گير، و از گناهم چشم بپوش، و از زشتي هايم درگذر، و در زمره بهشتيان قرارم ده همراه با آن وعده صادقانه اى كه به آنها داده اى.

هنگاميكه از نماز فارغ شدى، هر يك از سوره هاى «حمد» و «قل هو اللّه احد» و «قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ بربّ الناس» و قل يا ايّها الكافرون و «انا انزلنا» و «اية الكرسى» را هفت مرتبه ميخوانى و هفت بار ميگويى:

لا إِلَهَ إِلّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ

معبودى جز خدا نيست و خدا بزرگ تر است، و پاك است خدا، و جنبش و نيرويى جز به خدا نيست

و هفت بار

اللَّهُ اللَّهُ رَبِّي لا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً

خدا، خدا پروردگار من است و هيچ چير شريكش نگيرم

و هر دعايى كه بخواهى مي خوانى.

هفتم: در كتاب «اقبال» و در بعضي نسخه هاى «مصباح» آمده است كه مستحب است در اين روز اين دعا را بخوانند:

يَا مَنْ أَمَرَ بِالْعَفْوِ وَ التَّجَاوُزِ وَ ضَمَّنَ نَفْسَهُ الْعَفْوَ وَ التَّجَاوُزَ يَا مَنْ عَفَا وَ تَجَاوَزَ أُعْفُ عَنِّي وَ تَجَاوَزْ يَا كَرِيمُ اللَّهُمَّ وَ قَدْ أَكْدَى الطَّلَبُ وَ أَعْيَتِ الْحِيلَةُ وَ الْمَذْهَبُ وَ دَرَسَتِ الْآمَالُ وَ انْقَطَعَ الرَّجَاءُ إِلّا مِنْكَ وَحْدَكَ لا شَرِيكَ لَكَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَجِدُ سُبُلَ الْمَطَالِبِ إِلَيْكَ مُشْرَعَةً وَ مَنَاهِلَ الرَّجَاءِ لَدَيْكَ مُتْرَعَةً وَ أَبْوَابَ الدُّعَاءِ لِمَنْ دَعَاكَ مُفَتَّحَةً وَ الاسْتِعَانَةَ لِمَنِ اسْتَعَانَ بِكَ مُبَاحَةً وَ أَعْلَمُ أَنَّكَ لِدَاعِيكَ بِمَوْضِعِ إِجَابَةٍ وَ لِلصَّارِخِ إِلَيْكَ بِمَرْصَدِ إِغَاثَةٍ وَ أَنَّ فِي اللَّهْفِ إِلَى جُودِكَ وَ الضَّمَانِ بِعِدَتِكَ عِوَضاً مِنْ مَنْعِ الْبَاخِلِينَ.

اى آن كه به عفو و گذشت فرمان داده، و عفو و گذشت را بر عهده خويش ضمانت نموده است، اى آن كه بخشيد و در گذشت، مرا عفو كن و از من درگذر اى كريم.

خدايا! طلب سخت شده، و چاره جويى و راه يابى مرا به زحمت افكنده و آرزوها كهنه گشته، و رشته اميد جز از تو كه يگانه اى و شريكى ندارى بريده شده است.

خدايا! من راه هاى خواهش را بسوى تو باز مى يابم، و چشمه سارهاى اميد نزد تو پرآب است، و درهاى دعا را براى هركه به درگاهت دعا كند گشوده اى و يارى ات آن را كه از تو يارى خواهد فراهم است، و ميدانم كه براى آن كه تو را خواند در جايگاه اجابتى، و براى فريادكننده ات درصدد فريادرسى هستى، و همانا در طمع ورزيدن به بخششت و اعتماد به وعده ات جايگزيني است براى دريغ ورزى بخيلان،

وَ مَنْدُوحَةً عَمَّا فِي أَيْدِي الْمُسْتَأْثِرِينَ وَ أَنَّكَ لا تَحْتَجِبُ عَنْ خَلْقِكَ إِلا أَنْ تَحْجُبَهُمُ الْأَعْمَالُ دُونَكَ وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَفْضَلَ زَادِ الرَّاحِلِ إِلَيْكَ عَزْمُ إِرَادَةٍ يَخْتَارُكَ بِهَا وَ قَدْ نَاجَاكَ بِعَزْمِ الْإِرَادَةِ قَلْبِي وَ أَسْأَلُكَ بِكُلِّ دَعْوَةٍ دَعَاكَ بِهَا رَاجٍ بَلَّغْتَهُ أَمَلَهُ أَوْ صَارِخٌ إِلَيْكَ أَغَثْتَ صَرْخَتَهُ أَوْ مَلْهُوفٌ مَكْرُوبٌ فَرَّجْتَ كَرْبَهُ أَوْ مُذْنِبٌ خَاطِئٌ غَفَرْتَ لَهُ أَوْ مُعَافًى أَتْمَمْتَ نِعْمَتَكَ عَلَيْهِ أَوْ فَقِيرٌ أَهْدَيْتَ غِنَاكَ إِلَيْهِ وَ لِتِلْكَ الدَّعْوَةِ عَلَيْكَ حَقٌّ وَ عِنْدَكَ مَنْزِلَةٌ إِلا صَلَّيْتَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ قَضَيْتَ حَوَائِجِي حَوَائِجَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ هَذَا رَجَبٌ الْمُرَجَّبُ الْمُكَرَّمُ الَّذِي أَكْرَمْتَنَا بِهِ أَوَّلُ أَشْهُرِ الْحُرُمِ أَكْرَمْتَنَا بِهِ مِنْ بَيْنِ الْأُمَمِ يَا ذَا الْجُودِ وَ الْكَرَمِ فَنَسْأَلُكَ بِهِ وَ بِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَجَلِّ الْأَكْرَمِ الَّذِي خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِي ظِلِّكَ فَلا يَخْرُجُ مِنْكَ إِلَى غَيْرِكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّاهِرِينَ وَ تَجْعَلَنَا مِنَ الْعَامِلِينَ فِيهِ بِطَاعَتِكَ وَ الْآمِلِينَ فِيهِ بِشَفَاعَتِكَ.

و گشايشى است از آنچه در دست ثروت اندوزان است، تو از بندگانت در پرده نميروى، جز اينكه كردارشان بين تو و ايشان پرده ميافكند، و هرآينه دانستم كه برترين توشه كوچ كننده به سويت اراده نيرومندى است، كه بدان تو را برميگزيند، و با همين اراده نيرومند دلم با تو مناجات كرده و از تو ميخواهم هر دعايى را كه تو را به آن خواند اميدوارى كه او را به آرزويش رساندى، يا فريادكشى به درگاهت كه به دادش رسيدى، يا دلسوخته غمزده اى كه اندوهش را زدودى، يا گنهكار خطاكارى كه او را آمرزيدى، يا تندرستى كه نعمت خويش را بر او تمام كردى، يا بيچيزى كه توانگريات را به او هديه دادى و چنين دعايى را بر تو حقّى است و نزدت مقامى، به حق اين دعا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و حاجات دنيا و آخرتم را برآور، اين رجب مرجّب مكّرم است كه ما را به آن گرامى داشتى، نخستين ماههاى حرام است، كه ما را به خاطر آن از بين ملّتها اكرام نمودى، اى داراى جود و كرم، از تو درخواست ميكنيم به حق ماه رجب، و به نام بزرگتر بزرگتر بزرگتر باشكوه و گراميترى كه آن را آفريدى پس در سايه ات استقرار يافت و جلوه اش از تو به ديگرى نميرسد، بر محمّد و اهل بيت پاكش درود فرستى، و ما را در اين ماه از عاملين به طاعتت، و آرزومندان شفاعتت قرار دهى.

اللَّهُمَّ وَ اهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ السَّبِيلِ وَ اجْعَلْ مَقِيلَنَا عِنْدَكَ خَيْرَ مَقِيلٍ فِي ظِلٍّ ظَلِيلٍ فَإِنَّكَ حَسْبُنَا وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ وَ السَّلامُ عَلَى عِبَادِهِ الْمُصْطَفَيْنَ وَ صَلَوَاتُهُ [صَلاتُهُ ] عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ اللَّهُمَّ وَ بَارِكْ لَنَا فِي يَوْمِنَا هَذَا الَّذِي فَضَّلْتَهُ وَ بِكَرَامَتِكَ جَلَّلْتَهُ وَ بِالْمَنْزِلِ [الْعَظِيمِ ] الْأَعْلَى أَنْزَلْتَهُ صَلِّ عَلَى مَنْ فِيهِ إِلَى عِبَادِكَ أَرْسَلْتَهُ وَ بِالْمَحَلِّ الْكَرِيمِ أَحْلَلْتَهُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِ صَلاةً دَائِمَةً تَكُونُ لَكَ شُكْرا وَ لَنَا ذُخْرا وَ اجْعَلْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا يُسْرا وَ اخْتِمْ لَنَا بِالسَّعَادَةِ إِلَى مُنْتَهَى آجَالِنَا وَ قَدْ قَبِلْتَ الْيَسِيرَ مِنْ أَعْمَالِنَا وَ بَلَّغْتَنَا بِرَحْمَتِكَ أَفْضَلَ آمَالِنَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ .

خدايا! ما را به راه راست هدايت فرما.

و استراحتگاه ما را در سايه سار هميشگيات نزد خويش بهترين استراحتگاه قرار ده، كه تو ما را بسى و چه نيكو كارگشايى هستى، و سلام و درود بر همه بندگان برگزيده اش، خدايا! به ما در اين روز بركت ده، روزى كه آن را برترى دادى، و به كرامتت بزرگ نمودى، و به جايگاه بزرگ و برتر وارد ساختى، بر آن كه در اين روز به سوى بندگانت فرستادى، و او را به مقام با كرامتى برآوردى درود فرست.

خدايا! بر او درود فرست درودى هميشگى، براى تو سپاس، و براى ما ذخيره اى باشد، و در كارمان آسانى قرار ده، و پايان عمرمان را به سعادت و نيكبختى ختم كن، در حالى كه اعمال اندك ما را پذيرفته، و با رحمت بيكرانت ما را به برترين آزروهايمان رسانده باشى، كه تو بر هرچيز توانايى، و درود و سلام خدا بر محمّد و خاندانش باد

مؤلّف گويد: اين دعا را حضرت موسى بن جعفر عليهما السّلام در آن روزى كه آن جناب را به جانب بغداد حركت دادند بر زبان جاري ساخت، و آن روز، روز بيست وهفتم رجب بود، و اين دعا از دعاهاى انتخابى ماه رجب است، هشتم: سيّد ابن طاووس در كتاب «اقبال» فرموده: دعاى «اللّهم انى اسالك بالتّجلّى الاعظم» را بخواند، و اين دعا به روايت كفعمى جزو اعمال شب بيست وهفتم بيان شد.

روز آخر ماه: در اين روز غسل وارد شده، و روزه اش سبب آمرزش گناهان گذشته و آينده است.

و نماز سلمان به صورتي كه در ضمن اعمال روز اوّل بيان شد بجاى آورده شود.[۱]

برای آگاهی بیشتر پاسخهای زیر را مطالعه فرمایید:

نمایه: زندگی نامه حضرت محمد صلی الله علیه و آله از ولادت تا رحلت، پاسخ شماره ۱۶۹٫

نمایه: بشارت حضرت عیسی (ع) به آمدن پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله، پاسخ شماره ۶۷٫

[۱] . مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، اعمال شب و روز مبعث.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *