post

لمس خطوط قرآن و اسماء متبرکه بدون وضو

سؤال ۳۱: اگر به خط قرآن بدون وضو دست بزنیم به این نیت که آن را کتاب علمی یا کتابی برای نقل داستان بدانیم (مثلا در مقام نقل داستان حضرت یوسف دست به خط آن بزنیم به عنوان کتاب علمی تاریخی و نه قرآن) اشکال دارد؟ اگر سهواً بدون وضو به قرآن دست زدیم اشکال دارد؟

پاسخ ۳۱: مسّ نمودن خطّ قرآن؛ يعنى رساندن جايى از بدن به خطّ قرآن براى كسى كه وضو ندارد، حرام است. ولى اگر قرآن را به زبان فارسى يا به زبان ديگر ترجمه كنند مسّ آن اشكال ندارد.[۱]

همچنین در خصوص کسی که وضو ندارد، حرام است[۲] اسم خداوند متعال را به هر زبانى که نوشته شده باشد مسّ نمايد و بنا بر احتياط واجب، مسّ اسم مبارك پيغمبر (ص) و امامان (ع) و حضرت زهرا (س) نیز دارای همین حکم است‏. البته برخی از فقها، این مسئله را بنابر احتیاط مستحب می‌دانند.[۳]

ولی مس حاشیه یا جلد قرآن حرام نبوده، بلکه مستحب است، برای مس حاشیه قرآن وضو گرفته شود[۴] و این کار تنها برای جُنب کراهت دارد.[۵]

در الفاظ و كلمات مشترک بین قرآن و غیر قرآن، ملاک آن است كه مجموع كلمات چیده شده در كنار هم، عرفاً قرآن محسوب شود و قصد نویسنده در آن اثری ندارد. البتّه بعد از جدایی این كلمات یا حروفِ قرآنی از هم، لازم است احتیاط شود یعنی اگر قبلاً عبارت در نظر عرف، قرآنی بوده و الآن به سبب قطعه قطعه شدن و جدا شدن اجزای آن از یکدیگر، در عرف، قرآن محسوب نشود، احتیاط لازم است باز هم فرد بدون وضو، بدن را به آن نرساند.

مس غیر خطّ قرآن مثل بین سطرها، ورق و جلد و غلاف آن بدون وضو حرام نیست ولی كراهت دارد. همچنین آویزان نمودن قرآن به گردن یا لباس و حمل آن در صورتی كه خطوط قرآن با بدن تماس مستقیم نداشته باشد، بدون وضو مكروه است.

حکم حرام بودن مسّ خطّ قرآن مخصوص افراد مکلّف است. بنابراین جلوگیری بچه و دیوانه از مسّ خط قرآن، واجب نیست ولی اگر مسّ نمودن ‌آنان بی‌احترامی و هتک حرمت قرآن – مثل پاره كردن یا نشستن روی قرآن یا نجس‌كردن آن – باشد، باید از آن‌‌جلوگیری كنند و دادن قرآن به اطفال برای آموزش و مانند آن بی‌اشكال است؛ هرچند بدانند اطفال بدون وضو آن را مس می‌كنند بلكه سبب شدن در مسّ خطّ قرآن توسّط اطفال، مثل اینكه دست طفل را گرفته و بر خط قرآن قرار دهد، در صورت عدم هتک، جایز است.[۶]

در هر حال اگر سهواً بدون وضو به قرآن یا اسامی متبرکه دست زدید اشکال ندارد.

[۱]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج‏۱، ص۱۸۶، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، ۱۴۲۴ق.

[۲]. آیات عظام خوئى، سيستانى، زنجانى، تبريزی: (بنا بر احتياط واجب حرام است ..).

[۳]. آیات عظام خوئى، سيستانى، تبريزى اراكى، نورى همدانی، شبیری زنجانى:(بنابر احتیاط مستحب)؛ آیت الله مکارم: (اگر هتک حرمت و بى‌احترامى باشد حرام است)؛ همان، ص ۱۸۷٫

[۴]. همان، ص ۱۸۸٫

[۵]. همان، ص۲۱۴٫

[۶] . سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، وضو.

post

گناهان زیاد و توبه واقعی

سؤال ۱: آیا فردی که مرتکب گناهان زیادی اعم ازحق الله و حق الناس شده راهی برای توبه دارد؟

پاسخ ۱: گناه و معصیت، مانند لجن زار متعفنی است که انسان، هر چه بیشتر در آن فرو می رود، خود را به نابودی نزدیک می کند، اما توبه و تصمیم جدی انسان به ترک گناه حرکت به سوی نجات و خود یک پیروزی بزرگ است که درهای رحمت الهی را به روی انسان می گشاید. کسی که به این مرحله (توبه) رسیده به پیروزی بزرگی دست یافته است، و باید سعی کند انگیزۀ خود را برای مبارزه با گناه، قوی تر نماید، و برای همیشه این حالت را در خود حفظ کند.

نکتۀ بسیار مهم در این راه، استعانت از لطف و عنایتی است که خداوند نسبت به توبه کنندگان دارد؛ زیرا توبه واقعی همه مبغوضیت های گناه و عقوبات اخروی و آثار منفی آنرا در پیشگاه خداوند از بین می برد، همانطوریکه خداوند فرموده است: «اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كرده‏ايد! از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خدا همه گناهان را مى‏آمرزد، زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است.»[۱]

البته تمام سعی شیطان این است تا با ایجاد وسوسه و یأس موجبات دوری بندگان صالح را از خداوند متعال، مهربان و بخشنده فراهم نموده و آنها را چنان غرق در گناه و معصیت نماید که از رحمت و هدایت خداوند دور شوند. در حالی که خداوند همه بندگانش حتی گناه کاران و ظالمان را نیز دوست دارد. و خواهان هدایت و سعادت آنان است. البته از اعمال و کارهای ناشایست آنان بیزار است به همین جهت بهترین و عزیز ترین بندگان خود یعنی انبیاء و ائمه(ع) را برای راهنمایی هدایت آنان فرستاده و به همین دلیل است که دراین زمان یکی از عزیزترین اولیاء خود یعنی حضرت مهدی (عج) را زنده و در حال غیبت نگه داشته تا بتواند فارغ از مکر و توطئه دشمنان از طریق نائبان و نمایندگان خود آنان را در یافتن مسیر هدایت یاری رساند پس هیچ گناه کاری در هیچ شرایطی هر چند گناهان او زیاد باشد حق ندارد از رحمت پرودگار مأیوس باشد. چرا که یأس از رحمت خداوند ، سوء ظن به او و بزرگ ترین گناه است.

بر این اساس همین اندازه که در خلوت خود در پیشگاه خدا از گناهان خود، احساس شرمندگی می کنید، نشان از طینت پاک شما دارد و نشانه این است که خداوند مهربان به شما عنایت دارد، و همین که شما به دنبال راهی برای جبران گناهان و لغزش های گذشته خود هستید، علامت این است که خداوند چنین فکری را به ذهن شما وارد کرده تا به این وسیله خود را با کمک و عنایت خالق مهربان از بیماری گناهانتان نجات دهید.

پس این لطف و عنایت پروردگار را غیمت شمرده و قبل از اینکه فرصت از دست برود با توبه واقعی برای همیشه خود را از آثار گناهان خود پاک سازید و بدانید که خداوند در این راه یار و مددکار شما و همواره در کنار شماست و شما را تنها نخواهد گذاشت.

امید به رحمت پرودگار و ندامت و پشیمانی از گناهان و در نهایت توبه واقعی و خالصانه گامی مهم به سوی محبوب خدا شدن و راهی است هموار به سوی هدایت، که شیطان از آن نگران و ناراحت است.

ضمناً چون بعضی از قسمت های سؤال شما جنبه فقهی داشت لازم دانستیم از دفاتر مراجع عظام استفتاء کنیم، که پاسخ آنان به شرح زیر است:

دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):

استفاده از نرم افزار فیلتر شکن جهت وارد شدن به سایت های فیلتر شده برای دیدن تصاویر و فیلم های مستهجن و همچنین استفاده از آن بدون اطلاع صاحب کافی نت جايز نيست. که در صورت امكان به دسترسی به آنها (صاحبان کافی نت)، لازم است به اطلاع آنها رسانده شود.

در خصوص امر به معروف نمودن و نهی از منکر نمودن فردی که چنین نرم افزاری را به شما داده است لازم به ذکر است که: اگر شرايط امر به معروف و نهی از منكر فراهم باشد، امر و نهی زبانی بر شما واجب است.

دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

نامه شما را خواندیم امیدواریم که خداوند متعال شما را در مسیر ترک کارهای ناشایست کمک کند البته در صورتیکه واقعاً توبه کنید خداوند توبه شما را قبول خواهد کرد خود این وعده را به گناهکاران داده است. البته استفاده حرام از امکانات اینترنت فیلتر شده یا نشده حرام است. ولی واجب نیست که شما به صاحبان کافی نت ها این موضوع را ابلاغ کنید خصوصاً در صورتی که رسیدن به آنان برای شما مقدور نباشد و یا باعث اشاعه فحشا شود موفق باشید.

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

با تمام گناهان و مشکلات عظیمی که در زندگی داشته اید یک نقطه مثبت و بسیار خوب در زندگی شما پیدا شده و آن این است که فکر بازگشت و توبه و جبران گذشته را دارید. جدا از تمام گناهان خود توبه کنید و تمام آثار آن را به هر نحو که بتوانید از بین ببرید. نماز را از همین امروز شروع کنید و اگر اموال حرام قطعی در زندگی شما هست برای ما بنویسید تا راه حل آن را نشان دهیم، امیدواریم آینده خوب و سالمی داشته باشید، ما هم برای موفقیت شما دعا می کنیم.

لازم به ذکر است که استفاده از فیلتر شکن در موارد مذکور جایز نیست. که باید سریعاً نسبت به رفع آن فیلتر شکن ها اقدام نمایید و افرادی که دنبال چنین کارهایی هستند را با زبان خوش و لحن ملایم امر به معروف و نهی از منکر نمایید.

[۱]. زمر،۵۳، قُلْ يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ.