post

حکم ورزش رزمی با آسیب جسمی رساندن

سؤال ۱۰۰: حکم ورزش رزمی با آسیب جسمی رساند به دیگران چیست؟ چون مدتی است که کاراته کار می کنم و گاهی اوقات ضربه ای شدید به من وارد می شود. آیا این نوع ورزش کردن اشکال دارد. هنگامی که من به دیگران ضربه ای وارد می کنم چه؟ آیا از آنها باید حلالیت بطلبم؟

پاسخ ۱۰۰: پاسخ های دریافتی از دفاتر مراجع عظام تقلید در مورد سؤال ذکر شده به شرح زیر است: بیشتر

post

استفاده از دستگاه افزایش دهنده طول آلت

سؤال ۹۶: آیا استفاده از دستگاه های افزایش حجم و طول آلت تناسلی برای مردان حرام است یا خیر؟

پاسخ ۹۶: از دو منظر پزشکی و فقهی می توان به این سوال پاسخ داد. بیشتر

post

حکم دیدن فیلم زناشویی از رابطه خود با همسر

سؤال ۸۸: اگر شخصی از رابطه نزدیکی خود با همسرش فیلم تهیه کند و فقط خودش یا با همسرش آن را تماشا کند، از نظر شرعی چه حکمی دارد؟ آیا این کار حرام است؟

پاسخ ۸۸: بطور کلی دیدن فیلم های شهوت انگیز جايز نيست.[۱] دیدن اینگونه فیلم ها هم برای افراد متأهل اگر به قصد تحريك شهوت باشد و يا موجب تحريك آن شود، نیز جايز نمی باشد.[۲] بیشتر

post

بازی کردن با احساسات دیگران: حکم شرعی چت کردن با نامحرم

سؤال ۷۵: با عرض سلام و خسته نباشید. من پسرم یک اشتباهی کردم یک دفعه در فضای مجازی اکانت دختر ساختم یک پسری به من پیام داد قرار شد کمکش کنم ازدواج کنه و روحیات زن هارو بهش بگم و با امر ازدواج بیشتر اشناش کنم اما اون از من خوشش اومد و عاشق من شد اونم تو مدت خیلی کوتاه (کمتر از یک روز) و من بهش گفتم در اصل پسرم و قرار نیست بام ازدواج کنه اون خیلی ناراحت شد و گفت حلالت نمی کنم. خیلی اسرار کردم گفت به شرطی حلالت می کنم که یه زن برام پیدا کنی که من نمی تونم. الان واقعا تکلیف من چیه خواهشا کمکم کنید.

پاسخ ۷۵: همانگونه که می دانید این کار شما نوعی دروغ و فریب دادن محسوب می شود که بایستی ضمن عدم تکرار مجدد آن توبه نموده و از خداوند متعال طلب آمرزش کنید.

اساسا ارتباط دختر و پسر چنانچه فراتر از چهارچوبی باشد که اسلام آن را معین نموده است، اشکال شرعی دارد. این فرد می توانست با مراجعه به کارشناسان دینی و روانشناسان متخصص در خصوص انتخاب همسر دلخواه خود، کسب مشورت نماید. نه آنکه با ایجاد ارتباط با یک دختر به شناسایی روحیات وی پی ببرد. چون این کار یعنی ارتباط دو نامحرم بدون عقد ازدواج منجر به ارتکاب گناه و یا حتی خوف به ارتکاب گناه می شود و لذا جائز نیست. [۱]

بیشتر

post

میرزا: انتقال سیادت از طریق مادر

سؤال ۵۵: سیادت از حضرت زهرا (س) به ائمه(ع) رسیده است و ایشان نیز زن هستند پس چرا سیادت از زنان منتقل نمی شود؟

پاسخ ۵۵: كسى در اين ترديد ندارد كه همۀ فرزندان حضرت فاطمه زهرا (س)، فرزندان پيامبر اسلام (ص) هستند، ولی باید توجه داشت که بین عنوان فرزند رسول خدا بودن و عنوان سید و هاشمی بودن فرق است، هر كس كه نسبتش به فاطمۀ زهرا سلام الله عليها مى‏رسد، از نسل پيامبر اسلام (ص) است ولی جزو سادات نیست؛ زیرا سید و هاشمی بودن عنوانی است که بر کسی که فقط از طریق پدر به هاشم منتسب باشد، صدق می کند.[۱] براى روشنتر شدن اين مسأله به چند روايت اشاره مى‏كنيم:

  1. حضرت امام موسى بن جعفر (ع) فرمود: روزى به مجلس هارون الرشيد رفتم. هارون از من سؤالهايى كرد. يكى از آن سؤالها اين بود كه شما چطور خودتان را فرزند پيامبر (ص) و از نسل او مى‏دانيد در صورتى كه پيامبر فرزند پسر نداشت و نسل انسان با فرزند پسر مى‏ماند نه دختر؟ در جواب او گفتم: خداوند در قرآن مى‏گويد: « ما به ابراهيم، اسحاق و يعقوب را بخشيديم و همه را هدايت كرديم و نوح را از پيش هدايت كرده بوديم و از نژاد او داود، سليمان، ايوب، يوسف، موسى و هارون را. ما نيكوكاران را چنين پاداش مى‏دهيم و نيز زكريا، يحيى، عيسى و الياس را كه همگى از صالحان هستند[۲]

به هارون گفتم: اى هارون پدر عيسى كيست؟ گفت: عيسى پدر ندارد. گفتم: پس چطور از نسل حضرت ابراهيم به حساب آمده است؟ پس بدان خداوند عيسى را از طريق مادر به نسل حضرت ابراهيم ملحق ساخته است. ما هم از طريق مادرمان از نسل و ذريّۀ پيامبر اسلام محسوب مى‏شويم[۳].

  1. در تفسير عياشى آمده است: روزى حجاج كسى را دنبال يحيى بن معمّر فرستاد. يحيى نزد حجاج حاضر شد. حجّاج گفت: شنيده‏ام تو گمان مى‏كنى كه حسن و حسين(ع) پسران پيامبر هستند و اين را از قرآن مى‏گويى در صورتى كه من قرآن را از اول تا آخر خوانده‏ام ولى اين مطلب را در آن نديده‏ام. يحيى گفت: شما سوره انعام را نمى‏خوانى؟ در سوره انعام آمده است: « ما به ابراهيم، اسحاق و يعقوب را بخشيديم و همه را هدايت كرديم و نوح را از پيش هدايت كرده بوديم و از نژاد او داود، سليمان، ايوب، يوسف، موسى و هارون را. ما نيكوكاران را چنين پاداش مى‏دهيم و نيز زكريا، يحيى، عيسى و الياس را كه همگى از صالحان » مگر عيسى در اين آيه از نسل و ذريّۀ ابراهيم(ع) شمرده نشده است؟ حجاج گفت: درست مى‏گويى. اين آيه را خوانده‏ام[۴].
  2. ابو جارود مى‏گويد: امام باقر (ع) فرمود: اى اباجارود اينها دربارۀ حسن و حسين(ع) به شما چه مى‏گويند؟ گفتم: به ما مى‏گويند: حسن و حسين (ع) فرزندان پيامبر(ص) نيستند. امام فرمود: شما چگونه براى آنان دليل مى‏آوريد؟ گفتم: ما با آيۀ “و من ذريته داود و سليمان” استدلال مى‏كنيم. امام فرمود: آنان در جواب شما چه مى‏گويند؟ گفتم: آنان مى‏گويند: پسر دختر، فرزند ناميده مى‏شود ولى اين فرزند صلبى نيست. امام فرمود: شما به آنان چه مى‏گوييد؟ گفتم: ما آيۀ “ندع ابنائنا و ابنائكم”[۵] را براى آنان مى‏خوانيم كه پيامبر(ص) به حسن و حسين، پسر اطلاق كرده است. امام فرمود: آنان چه مى‏گويند؟ گفتم: آنان مى‏گويند: در زبان عربى و در ميان مردم عرب، به پسران ديگران، «پسرم» اطلاق مى‏كنند. (پسر، پسر توست ولى شخص ديگرى به اين پسر تو مى‏گويد: «پسرم فلان چيز را بياور») امام فرمود: اى ابا جارود از كتاب خدا برايت آيه‏اى مى‏گويم. خداوند مى‏گويد: “حرّمت عليكم امهاتكم و بناتكم[۶]” تو از آنان بپرس آيا پيامبر مى‏تواند دختران حسن و حسين (ع) را بگيرد؟ اگر گفتند: مى‏تواند، دروغ مى‏گويند و اگر بگويند نمى‏تواند دختران حسن و حسين (ع) را بگيرد، در اين صورت ثابت مى‏شود كه حسن و حسين (ع) فرزندان صلبى پيامبر (ص) هستند[۷].

بنابراين زنى كه از نسل پيامبر(ص) است، همۀ فرزندان او از نسل پيامبر(ص) هستند گرچه شوهرش سيّد نباشد، اما احکام و آثار فقهی که برای سیادت بیان شده است مختص به کسانی است که از طرف پدر انتساب داشته باشند.

مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) در پاسخ به سؤالی در این زمینه فرموده اند :”گرچه منتسبين به پيامبر اكرم «صلى الله عليه و آله» از طرف مادر هم از اولاد رسول اكرم «صلى الله عليه و آله» محسوب مى‏شوند، ولى ملاك ترتب آثار و احكام شرعى سيادت، انتساب از طرف پدر است.”[۸]

گفتنی است که امام حسن (ع) و امام حسین (ع) همانگونه که به پیامبر از طریق حضرت فاطمه منتسب هستند همچنین از طریق پدر یعنی حضرت علی (ع) به هاشم منتسب هستند.

لازم به ذکر است که به کسانی که تنها مادرشان از سلسله جلیله سادات هستند، میرزا گفته می شود. و به دختران یک فرد سید، سیده، علویه، بیبی، بیگم، سادات یا شریفه اطلاق می‌شود.

[۱] نک: مصباح الهدى في شرح العروة الوثقى، ج‏۱۱، ص: ۱۷۸٫

[۲] . سوره انعام، آيه ۸۴ و ۸۵٫ وَ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ  كُلاًّ هَدَيْنَا  وَ نُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ  وَ مِن ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَ سُلَيْمَنَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسىَ‏ وَ هَرُونَ  وَ كَذَالِكَ نجَْزِى الْمُحْسِنِينَ()وَ زَكَرِيَّا وَ يحَْيىَ‏ وَ عِيسىَ‏ وَ إِلْيَاسَ  كلُ‏ٌّ مِّنَ الصَّالِحِين.

[۳] . تفسير صافى، چاپ دو مجلدى، ج ۱، ص ۵۳۰، جواهر، ج ۱۶، ص ۹۵٫

[۴] . تفسير الميزان، عربى، ج ۷، ص ۲۶۱، بحث روائى‏.

[۵] آل عمران،۶۱ فَمَنْ حَاجَّكَ فيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبينَ

[۶] . سوره نساء، آيه ۲۳٫ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَتُكُمْ وَ بَنَاتُكُمْ وَ أَخَوَاتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خَالَاتُكُمْ وَ بَنَاتُ الْأَخِ وَ بَنَاتُ الْأُخْتِ وَ أُمَّهَاتُكُمُ الَّتىِ أَرْضَعْنَكُمْ وَ أَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَعَةِ وَ أُمَّهَاتُ نِسَائكُمْ وَ رَبَئبُكُمُ الَّتىِ فىِ حُجُورِكُم مِّن نِّسَائكُمُ الَّتىِ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُواْ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَ حَلَئلُ أَبْنَائكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَ أَن تَجْمَعُواْ بَينْ‏َ الْأُخْتَينْ‏ِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ  إِنَّ اللَّهَ كاَنَ غَفُورًا رَّحِيمًا.

[۷] . جواهر الكلام، ج ۱۶، ص ۹۳، كتاب الخمس، چاپ ايران‏.

[۸] . توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏۲، ص: ۸۹،س ۱۰۰۹؛ أجوبة الاستفتاءات (فارسى)، ص: ۲۱۶٫

post

سرقت از سایت های اینترنتی دشمن در زمان تحریم

سؤال ۴۹: آیا جایز است از طریق اینترنت از سایت های دشمن که ما را تحریم کرده اند جنس اینترنتی یا نرم افزار سرقت کنیم؟

پاسخ ۴۹: از آنجا که این کار با کرامت انسانی تناسب ندارد،[۱] و این امور باعث بدنمایی چهره مسلمین با ایمان می شود باید از این امور اجتناب کرد.

پاسخ برخی از دفاتر مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) در مورد این سؤال به شرح زیر است:

دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مدظله العالی):

سرقت به هر نحو که باشد جایز نیست.

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):

با توجه به این که این امور باعث بدنمایی چهره مسلمین با ایمان می شود باید از این امور اجتناب کرد.

معظم له در پاسخ به این سؤال که آیا مى توان برنامه هاى کامپیوترى، که توسّط مسلمانان یا کفّار غیر ذمّى تولید شده، را بدون جلب رضایت صاحبان اصلى آن تکثیر کرد؟ فرمودند: تمام افرادى که جان و مال آنها محترم است، حقّ امتیازات آنها نیز محترم است.[۲]

دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله العالی):

استفاده از اجناس اینترنتی و نرم افزارهای موجود در فرض سؤال جایز است. و الله العالم[۳]

[۱] . پورتال انهار، س. ۷.

[۲] . پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی، حکم سرقت نرم افزار از سایت های اینترنتی دشمن؛ پورتال انهار س: ۲۰-۲۸٫

[۳] . استفتاء از دفاتر معظم له.

post

کار کردن در مکانی که مشروب سرو می شود

سؤال ۴۰: اینجانب در یک کشور غیر اسلامی زندگی‌ می‌کنم. در این جا پیدا کردن کار مخصوصاً در چنین اوضاع بد اقتصادی جهان برای کسانی‌ که خارجی‌ هستند مشکل است. حال بفرمایید که آیا کار کردن در مکانی که مشروب در آن جا سرو می شود مثل رستوران، اشکالی‌ دارد؟

پاسخ ۴۰: نظر برخی از مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) به شرح زیر است:

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

در صورتی که خود شما در زمینۀ مشروب و یا محرمات دیگر کار نکنید و صرفاً در بخش مواد حلال اشتغال داشته باشید مانعی ندارد. چرا که کار کردن در جایی که خود شما مشروبات الکلی را سرو کنید حرام است.[۱]

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

با توجه به این که پیدا کردن کار دیگر برای شما مشکل است مجازید این کار را ادامه دهید.

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

بردن شراب و غذای حرام برای اشخاص جایز نیست و گرفتن اجرت در مقابل آن حرام است.

توجه: یکی از یازده نجاست شراب است. ” آشاميدن آن حرام و در بعضى از اخبار بزرگترين گناه شمرده شده است و اگر كسى آن را حلال بداند در صورتى كه ملتفت باشد كه لازمه حلال دانستن آن، تكذيب خدا و پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم مى‏باشد كافر است . از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمودند: شراب ريشه بديها و منشأ گناهان است و كسى كه شراب مى‏خورد، عقل خود را از دست مى‏دهد و در آن موقع خدا را نمى‏شناسد و از هيچ گناهى باك ندارد و احترام هيچ كس را نگه نمى‏دارد و حقّ خويشان نزديك را رعايت نمى‏كند و از زشتيهاى آشكار رو نمى‏گرداند و روح ايمان و خدا شناسى از بدن او بيرون مى‏رود و روح ناقص خبيثى كه از رحمت خدا دور است در او مى‏ماند و خدا و فرشتگان و پيغمبران و مؤمنين، او را لعنت مى‏كنند و تا چهل روز نماز او قبول نمى‏شود و روز قيامت روى او سياه است و زبان از دهانش بيرون مى‏آيد و آب دهان او به سينه‏اش مى‏ريزد و فرياد تشنگى او بلند است.”[۲]

برای آگاهی بیشتر به پاسخ زیر مراجعه فرمایید:

نمایه: حکم ترکیبات الکل یا ژلاتین در مواد غذایی، سوال شماره ۳۲٫

[۱] . سایت دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، پرسش و پاسخ، مشروبات الکلی.

[۲] توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏۲، ص۶۰۳٫

post

حکم آموزش زناشویی با فیلم شهوت انگیز

سؤال ۳۸: آیا کسی که برای یادگیری اعمال شب زفاف فیلم مستهجن نگاه کند گناه کرده و آیا این اعمال در فیلم با اعمال سفارش شده در اسلام مغایرت دارد؟ اگر در حین دیدن فیلم یا عکس مستهجن فقط تحریک شوم  آیا اشکال دارد و موجب غسل می شود؟

پاسخ ۳۸: شب زفاف اولین شب همبستری دو زوجی است که با یکدیگر پیمان زناشویی بسته و زندگی مشترک خود را شروع می کنند. این شب بسیار مهم و مبارک بوده و تأثیر زیادی در زندگی و آینده زوجین دارد به همین دلیل لازم است که آداب آن طبق سنت اسلامی و آنچه در روایات و کتب اسلامی ذکر شده است انجام شود و از هر گونه گناه و نافرمانی خالق مهربان برای انجام اعمال این شب خود داری شود ازجمله دیدن فیلم های مستهجن به بهانه آموزش اعمال این شب که در بسیاری از موارد از دام هایی است که شیاطین برای انحراف اشخاص و خانواده ها گسترده اند.

مقام معظم رهبری در پاسخ به این سؤال که: ديدن فيلمهايى كه راه صحيح نزديكى با زن باردار را آموزش مى‏دهند، براى مردان متأهل، با توجه به اينكه باعث به حرام افتادن آنان نمى‏شود، چه حكمى دارد؟ فرموده اند:”ديدن اين فيلم‏ها كه هميشه با نگاه شهوت برانگيز همراه است، جايز نيست.”[۱]

همچنین در پاسخ به این سؤال که: “آيا ديدن فيلمهاى شهوت‏انگيز براى فرد متأهل جايز است؟ فرموده اند: “اگر ديدن آنها به قصد تحريك شهوت باشد و يا موجب تحريك آن شود، جايز نيست. [۲]

بنابراین دیدن چنین فیلم هایی حتی اگر جهت یادگیری اعمال شب زفاف بوده و شخص با دیدن آن به گناه هم نمی افتد باز هم جایز نیست به خاطر آنکه ديدن اين فيلم‏ها هميشه با نگاه شهوت برانگيز همراه بوده و لذا جايز نمی باشد.

مگر برای معلولان فکری و کسانی که از نظر عقلی و جسمی عقب افتاده اند و فقط از این راه می توانند با مسائل آشنا شوند.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی می فرمایند: نگاه کردن به فیلم های جنسی به طور مطلق جایز نیست.[۳]

گفتنی است که جنابت از دو راه حاصل می شود:

۱) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.

۲) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت، با اختیار باشد یا بی اختیار.[۱]

بنابراین اگر در اثر دیدن اینگونه فیلم ها منی بیرون آید غسل واجب می شود. اما صرف تحریک تا زمانی که منجر به خروج منی نگردد، غسل واجب نمی شود.

برای آگاهی بیشتر به پاسخ های زیر مراجعه فرمایید:

نمایه: نشانه های منی و متمایل شدن آن به رنگ زرد در مردان، سوال شماره ۱۰٫

نمایه: مبطلات وضو و غسل: حالاتی که تماس زن و شوهر وضو را باطل می کند، سوال شماره ۶٫

[۱]. توضیح المسائل مراجع، م۳۴۵؛ وحید، توضیح المسائل، م ۳۵۱؛ وحید، توضیح المسائل، م ۳۵۱؛ نوری، توضیح المسائل، م ۳۴۶ و خامنه ای، اجوبة الاستفتاءات، احکام غسل جنابت؛ اقتباس از: نمایه: مبطلات وضو و غسل: حالاتی که تماس زن و شوهر وضو را باطل می کند، سوال شماره ۶٫

[۱] توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏۲، ص: ۹۷۴، س۱۲۰۰٫

[۲] همان، س ۱۱۹۹:

[۳] . سایت دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، کتب فتوایی؛ برای آگاهی بیشتر به سایت دفتر معظم له، پرسش و پاسخ، فیلم مراجعه فرمایید.

post

حکم نگهداری لاک پشت در منزل

سؤال ۲۹: سلام. نگهداشتن لاکپشت در خانه چه حکمی دارد؟ آیا این کار جایز است؟

پاسخ ۲۹: نگهدارى حيوانات مانعى ندارد. ولى سزاوار است افراد با ايمان هدفى از آن داشته باشند؛ هر چند استفاده از زيبايى و صداى خوش آنها باشد؛ ضمن اینکه نبايد اين امر به اسراف كارى منتهى شود.[۱] بیشتر

post

کسب درآمد از طريق انجام پروژه هاي دانشجويی و پایان نامه

سؤال ۲۸: ۱٫ من پروژه های دانشجويی که مربوط به رشته خودم (مهندسی عمران) هست را برای دیگران انجام می دهم و در ازای انجام آن مبلغی دريافت می کنم. در انجام اين پروژه ها هم، تمام سعی و تلاش خود را می کنم؛ در واقع آنچه که يادگرفته ام را در پروژه ها ارائه می دهم. ممکن در بعضی از قسمت ها اشتباهی هم داشته باشم، ولی بالاخره انجام می دهم و توضيحات صادقانه ای را به دانشجو راجع به نحوه انجام و شرايط آن ذکر می کنم. حال در کل انجام پروژه های دانشجويی و کسب درآمد از انجام آن که در واقع استاد به خود دانشجو محول کرده است، ولی او به هر دليلی قادر به انجام آن نيست، حلال است يا حرام؟

  1. با توجه به این‌که برخی مراجع گرفتن پول و نوشتن پایان‌نامه دانشجویی را جایز نمی‌دانند پولی که از این طریق به دست آورده شد و برخی پس انداز و برخی خرج شد چه باید کرد؟

پاسخ ۲۸: نظرات مراجع عظام در خصوص سؤالات ذکر شده به این شرح است:

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

  1. چنانچه بر خلاف مقررات مربوطه باشد جایز نیست.
  2. این عمل جایز نیست و تصرف در آن پول، اشکال دارد.

دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

  1. در صورتیکه کار شما خلاف قانون نباشد و مصداق غش نباشد اشکالی ندارد.
  2. اما اگر بر خلاف مقررات دانشگاه باشد اصل عمل و پول آن محل اشکال است.[۱] تصرف در پول آن با رضایت صاحبان پول اشکال ندارد.

دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):

تابع قوانین و مقررات مربوطه است؛ و در صورتی که خلاف قوانین و مقررات دانشگاه باشد جایز نیست؛ و أخذ پول در مقابل عملى که مخالف قوانین و مقررات است جایز نیست.

دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

اگر تبعات سوء داشته باشد، مثلاً فتح بابی برای اشتباه کاری در بعضی از امور یا اختلال نظام یا بعضی ادعاهای بدون واقعیت یا گول زدن اشخاص و هر تالی فاسد دیگری از این جهت باشد، جایز نیست. در مورد سؤال دوم، عمل فی نفسه اشکالی ندارد. مگر آنکه تبعات سوء داشته باشد.

[۱] . سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، پرسش و پاسخ، تقلب.