post

کار کردن در مکانی که مشروب سرو می شود

سؤال ۴۰: اینجانب در یک کشور غیر اسلامی زندگی‌ می‌کنم. در این جا پیدا کردن کار مخصوصاً در چنین اوضاع بد اقتصادی جهان برای کسانی‌ که خارجی‌ هستند مشکل است. حال بفرمایید که آیا کار کردن در مکانی که مشروب در آن جا سرو می شود مثل رستوران، اشکالی‌ دارد؟

پاسخ ۴۰: نظر برخی از مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) به شرح زیر است:

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

در صورتی که خود شما در زمینۀ مشروب و یا محرمات دیگر کار نکنید و صرفاً در بخش مواد حلال اشتغال داشته باشید مانعی ندارد. چرا که کار کردن در جایی که خود شما مشروبات الکلی را سرو کنید حرام است.[۱]

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

با توجه به این که پیدا کردن کار دیگر برای شما مشکل است مجازید این کار را ادامه دهید.

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

بردن شراب و غذای حرام برای اشخاص جایز نیست و گرفتن اجرت در مقابل آن حرام است.

توجه: یکی از یازده نجاست شراب است. ” آشاميدن آن حرام و در بعضى از اخبار بزرگترين گناه شمرده شده است و اگر كسى آن را حلال بداند در صورتى كه ملتفت باشد كه لازمه حلال دانستن آن، تكذيب خدا و پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم مى‏باشد كافر است . از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمودند: شراب ريشه بديها و منشأ گناهان است و كسى كه شراب مى‏خورد، عقل خود را از دست مى‏دهد و در آن موقع خدا را نمى‏شناسد و از هيچ گناهى باك ندارد و احترام هيچ كس را نگه نمى‏دارد و حقّ خويشان نزديك را رعايت نمى‏كند و از زشتيهاى آشكار رو نمى‏گرداند و روح ايمان و خدا شناسى از بدن او بيرون مى‏رود و روح ناقص خبيثى كه از رحمت خدا دور است در او مى‏ماند و خدا و فرشتگان و پيغمبران و مؤمنين، او را لعنت مى‏كنند و تا چهل روز نماز او قبول نمى‏شود و روز قيامت روى او سياه است و زبان از دهانش بيرون مى‏آيد و آب دهان او به سينه‏اش مى‏ريزد و فرياد تشنگى او بلند است.”[۲]

برای آگاهی بیشتر به پاسخ زیر مراجعه فرمایید:

نمایه: حکم ترکیبات الکل یا ژلاتین در مواد غذایی، سوال شماره ۳۲٫

[۱] . سایت دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، پرسش و پاسخ، مشروبات الکلی.

[۲] توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏۲، ص۶۰۳٫

post

حکم آموزش زناشویی با فیلم شهوت انگیز

سؤال ۳۸: آیا کسی که برای یادگیری اعمال شب زفاف فیلم مستهجن نگاه کند گناه کرده و آیا این اعمال در فیلم با اعمال سفارش شده در اسلام مغایرت دارد؟ اگر در حین دیدن فیلم یا عکس مستهجن فقط تحریک شوم  آیا اشکال دارد و موجب غسل می شود؟

پاسخ ۳۸: شب زفاف اولین شب همبستری دو زوجی است که با یکدیگر پیمان زناشویی بسته و زندگی مشترک خود را شروع می کنند. این شب بسیار مهم و مبارک بوده و تأثیر زیادی در زندگی و آینده زوجین دارد به همین دلیل لازم است که آداب آن طبق سنت اسلامی و آنچه در روایات و کتب اسلامی ذکر شده است انجام شود و از هر گونه گناه و نافرمانی خالق مهربان برای انجام اعمال این شب خود داری شود ازجمله دیدن فیلم های مستهجن به بهانه آموزش اعمال این شب که در بسیاری از موارد از دام هایی است که شیاطین برای انحراف اشخاص و خانواده ها گسترده اند.

مقام معظم رهبری در پاسخ به این سؤال که: ديدن فيلمهايى كه راه صحيح نزديكى با زن باردار را آموزش مى‏دهند، براى مردان متأهل، با توجه به اينكه باعث به حرام افتادن آنان نمى‏شود، چه حكمى دارد؟ فرموده اند:”ديدن اين فيلم‏ها كه هميشه با نگاه شهوت برانگيز همراه است، جايز نيست.”[۱]

همچنین در پاسخ به این سؤال که: “آيا ديدن فيلمهاى شهوت‏انگيز براى فرد متأهل جايز است؟ فرموده اند: “اگر ديدن آنها به قصد تحريك شهوت باشد و يا موجب تحريك آن شود، جايز نيست. [۲]

بنابراین دیدن چنین فیلم هایی حتی اگر جهت یادگیری اعمال شب زفاف بوده و شخص با دیدن آن به گناه هم نمی افتد باز هم جایز نیست به خاطر آنکه ديدن اين فيلم‏ها هميشه با نگاه شهوت برانگيز همراه بوده و لذا جايز نمی باشد.

مگر برای معلولان فکری و کسانی که از نظر عقلی و جسمی عقب افتاده اند و فقط از این راه می توانند با مسائل آشنا شوند.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی می فرمایند: نگاه کردن به فیلم های جنسی به طور مطلق جایز نیست.[۳]

گفتنی است که جنابت از دو راه حاصل می شود:

۱) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.

۲) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت، با اختیار باشد یا بی اختیار.[۱]

بنابراین اگر در اثر دیدن اینگونه فیلم ها منی بیرون آید غسل واجب می شود. اما صرف تحریک تا زمانی که منجر به خروج منی نگردد، غسل واجب نمی شود.

برای آگاهی بیشتر به پاسخ های زیر مراجعه فرمایید:

نمایه: نشانه های منی و متمایل شدن آن به رنگ زرد در مردان، سوال شماره ۱۰٫

نمایه: مبطلات وضو و غسل: حالاتی که تماس زن و شوهر وضو را باطل می کند، سوال شماره ۶٫

[۱]. توضیح المسائل مراجع، م۳۴۵؛ وحید، توضیح المسائل، م ۳۵۱؛ وحید، توضیح المسائل، م ۳۵۱؛ نوری، توضیح المسائل، م ۳۴۶ و خامنه ای، اجوبة الاستفتاءات، احکام غسل جنابت؛ اقتباس از: نمایه: مبطلات وضو و غسل: حالاتی که تماس زن و شوهر وضو را باطل می کند، سوال شماره ۶٫

[۱] توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏۲، ص: ۹۷۴، س۱۲۰۰٫

[۲] همان، س ۱۱۹۹:

[۳] . سایت دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، کتب فتوایی؛ برای آگاهی بیشتر به سایت دفتر معظم له، پرسش و پاسخ، فیلم مراجعه فرمایید.

post

حکم نگهداری لاک پشت در منزل

سؤال ۲۹: سلام. نگهداشتن لاکپشت در خانه چه حکمی دارد؟ آیا این کار جایز است؟

پاسخ ۲۹: نگهدارى حيوانات مانعى ندارد. ولى سزاوار است افراد با ايمان هدفى از آن داشته باشند؛ هر چند استفاده از زيبايى و صداى خوش آنها باشد؛ ضمن اینکه نبايد اين امر به اسراف كارى منتهى شود.[۱]

بنابراین نگهداشتن لاك پشت در منزل از لحاظ شرعي في نفسه و به خودي خود مانعي ندارد اما آنچه كه بايد در نگهداري لاك پشت مورد توجه قرار گيرد، اجتناب از مدفوع و بول (ادرار) آن است.

درباره حكم مدفوع و بول لاك پشت نظرات مراجع عظام تقليد بدين شرح مي باشد:

آيات عظام امام، تبریزی (ره)، خامنه اي و نوري (حفهظم الله) می فرمایند: بول و غائط لاك پشت و هر حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده دارد، نجس است، ولى فضلۀ حيوانات كوچك مثل پشه و مگس كه گوشت ندارند پاك است.

آيت الله بهجت (ره): بول و غائط لاك پشت و هر حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده دارد، نجس است، ولى بنابر احتياط واجب بايد از بول و غائط حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده ندارد، در صورتى كه عسر و حرج لازم نمى‌آيد، اجتناب كرد.

آيات عظام صافى،سيستاني ومكارم (حفظهم الله): بول و غائط لاك پشت و هر حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده دارد، نجس است، ولى بنا بر احتياط واجب بايد از بول حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده ندارد اجتناب كرد، ولى فضلۀ آنها(مثل پشه و مگس كه گوشت ندارند) پاك است.[۲]

نکته: اگر لاک پشت خون جهنده دارد ـ که اگر رگ آن را ببرند خون با جهش و جستن خارج می شود ـ فضولات او نجس است. (این حکم، اتفاقی بین مراجع عظام است).

اگر لاک پشت خون جهنده ندارد، بنابر نظر اکثر مراجع عظام بول و مدفوع آن نجس است، بنابر احتیاط واجب.

آیات عظام خویی و تبریزی: بول و مدفوع حیوان حرام گوشتی که خون جهنده ندارد، پاک است.

آیات عظام سیستانی و صافی: از بول حیوان حرام گوشتی که خون جهنده ندارد، بنابر احتیاط واجب باید اجتناب نمود، ولی مدفوع او پاک است[۳].

نکته پزشکی: آیا لاک‌پشت عامل حصبه و اسهال خونی؟

طبق نظر دکتر داود یادگاری رییس مرکز تحقیقات بیماری های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تمام امعا و احشا این حیوان از جمله «لاک» آن آلوده است و عامل حصبه، عفونت «سالمونلایی» و اسهال خونی می شود که برای کودکان از جمله شیرخواران و نوزادان بسیار خطرناک است.[۴]

[۱]. مكارم شيرازى، ناصر ، استفتاءات جديد، ج‌۳، ص ۶۳۵، انتشارات مدرسه امام على بن ابى طالب عليه السلام، قم، دوم، ۱۴۲۷ ه‍ ق.

[۲] . توضيح المسائل مراجع، ج‌۱، مسأله ۸۴ . آيت الله خامنه اي، رساله آموزشي، فصل نجاسات، بخش بول و غائط.

[۳] . توضیح المسائل مراجع، ج ۱، مسأله ۸۴ و ۸۵٫

[۴] . مؤسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان.

post

کسب درآمد از طريق انجام پروژه هاي دانشجويی و پایان نامه

سؤال ۲۸: ۱٫ من پروژه های دانشجويی که مربوط به رشته خودم (مهندسی عمران) هست را برای دیگران انجام می دهم و در ازای انجام آن مبلغی دريافت می کنم. در انجام اين پروژه ها هم، تمام سعی و تلاش خود را می کنم؛ در واقع آنچه که يادگرفته ام را در پروژه ها ارائه می دهم. ممکن در بعضی از قسمت ها اشتباهی هم داشته باشم، ولی بالاخره انجام می دهم و توضيحات صادقانه ای را به دانشجو راجع به نحوه انجام و شرايط آن ذکر می کنم. حال در کل انجام پروژه های دانشجويی و کسب درآمد از انجام آن که در واقع استاد به خود دانشجو محول کرده است، ولی او به هر دليلی قادر به انجام آن نيست، حلال است يا حرام؟

  1. با توجه به این‌که برخی مراجع گرفتن پول و نوشتن پایان‌نامه دانشجویی را جایز نمی‌دانند پولی که از این طریق به دست آورده شد و برخی پس انداز و برخی خرج شد چه باید کرد؟

پاسخ ۲۸: نظرات مراجع عظام در خصوص سؤالات ذکر شده به این شرح است:

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

  1. چنانچه بر خلاف مقررات مربوطه باشد جایز نیست.
  2. این عمل جایز نیست و تصرف در آن پول، اشکال دارد.

دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

  1. در صورتیکه کار شما خلاف قانون نباشد و مصداق غش نباشد اشکالی ندارد.
  2. اما اگر بر خلاف مقررات دانشگاه باشد اصل عمل و پول آن محل اشکال است.[۱] تصرف در پول آن با رضایت صاحبان پول اشکال ندارد.

دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):

تابع قوانین و مقررات مربوطه است؛ و در صورتی که خلاف قوانین و مقررات دانشگاه باشد جایز نیست؛ و أخذ پول در مقابل عملى که مخالف قوانین و مقررات است جایز نیست.

دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

اگر تبعات سوء داشته باشد، مثلاً فتح بابی برای اشتباه کاری در بعضی از امور یا اختلال نظام یا بعضی ادعاهای بدون واقعیت یا گول زدن اشخاص و هر تالی فاسد دیگری از این جهت باشد، جایز نیست. در مورد سؤال دوم، عمل فی نفسه اشکالی ندارد. مگر آنکه تبعات سوء داشته باشد.

[۱] . سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، پرسش و پاسخ، تقلب.

post

قسم خوردن به قرآن و عمل نکردن به آن

سؤال ۴: اگر کسی قسم قرآن بخورد که با فلان کس ارتباطی نداشته باشد، اما بعداً از طریق عقد موقت با آن خانم ارتباط برقرار نماید، در این صورت آیا گناه کرده است؟

پاسخ ۴: اگر قسم بخورد كه كارى را انجام دهد يا ترك كند، مثلا قسم بخورد كه روزه بگيرد، يا دود استعمال نكند چنانچه عمداً مخالفت كند، بايد كفّاره بدهد؛ يعنى يك بنده آزاد كند، يا ده فقير را سير كند، يا آنان را بپوشاند و اگر اينها را نتواند بايد سه روز، روزه بگيرد[۱] و این در صورتی است که شرایط زیر را دارا باشد.

شرایط قسم خوردن:

اوّل: كسى كه قسم مى خورد بايد بالغ و عاقل باشد (و اگر مى‏خواهد راجع به مال خودش قسم بخورد بايد در حال بالغ شدن سفيه نباشد و حاكم شرع او را از تصرّف در اموالش منع نكرده باشد) و از روى قصد و اختيار قسم بخورد، پس قسم خوردن بچه و ديوانه و مست و كسى كه مجبورش كرده‏اند، درست نيست و همچنين است اگر در حال عصبانى بودن بى قصد قسم بخورد.

دوم: كارى را كه قسم مى‏خورد انجام دهد بايد حرام و مكروه نباشد، همچنین آن کاری را که قسم مى‏خورد ترك كند، بايد واجب و مستحبّ هم نباشد و اگر قسم بخورد كه كار مباحى را به جا آورد، بايد ترك آن در نظر مردم بهتر از انجامش نباشد. نيز اگر قسم بخورد كار مباحى را ترك كند بايد انجام آن در نظر مردم بهتر از تركش نباشد.

سوم: به يكى از اسامى خداوند عالم قسم بخورد كه به غير ذات مقدس او گفته نمى‏شود؛ مانند «خدا» و «اللَّه» و نيز اگر به اسمى قسم بخورد كه به غير خدا هم مى‏گويند، ولى به قدرى به خدا گفته مى‏شود كه هر وقت كسى آن اسم را بگويد، ذات مقدّس حقّ در نظر مى‏آيد، مثل آن كه به خالق و رازق قسم بخورد صحيح است. بلكه اگر به لفظى قسم بخورد كه بدون قرينه، خدا به نظر نمى‏آيد، ولى او قصد خدا را كند بنابر احتياط بايد به آن قسم عمل نمايد.

چهارم: قسم را به زبان بياورد (ولو اینکه به عربی نباشد)[۲] و اگر بنويسد يا در قلبش آن را قصد كند صحيح نيست، ولى آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد صحيح است.

پنجم: عمل كردن به قسم براى او ممكن باشد و اگر موقعى كه قسم مى‏خورد ممكن باشد و بعد تا آخر وقتى كه براى قسم معين كرده عاجز شود يا برايش مشقّت داشته باشد، قسم او از وقتى كه عاجز شده به هم مى‏خورد.[۳]

مستثنا:

ولى اگر براى اين كه خودش يا مسلمان ديگرى را از شرّ ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد، بلكه گاهى واجب مى‏شود و اين جور قسم خوردن غير از قسمى است كه در مسائل پيش گفته شد.[۴]

نتیجه گیری:

بنابراین، اگر انسان به یکی از اسامی خداوند قسم خورده باشد و شرایط ذکر شده نیز موجود باشد، در این صورت اگر با آن قسم مخالفت نموده، مقصر است و می بایست طبق آنچه در باب کفاره ذکر شد عمل نماید.

اما در مورد سؤال شما باید گفت: اگر چه این سوگند به جهت این که به یکی از اسامی خداوند نبوده (به خاطر قسم خوردن به لفظ قرآن)، لذا از لحاظ شرعی سوگند محسوب نمی شود و اثری بر آن مترتب نمی شود. اما از این که قسم خوردید که دیگر با آن خانم رابطه نداشته باشید کار بسیار خوبی است، اما این قسم چون به لفظ جلاله نبود قسم شرعی محسوب نمی شود اما درباره عقد موقت پاسخ این است که قسم آن را بر شما حرام نمی کند در نتیجه حنث آن موجب کفاره نمی شود.

[۱] . توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج ‏۲، ص ۶۲۳٫

[۲]. امام خمينى، سيد روح اللّٰه، نجاة العباد، ص ۳۱۵، م۱، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى، تهران، اول، ۱۴۲۲ ه‍ ق.

[۳] . همان، ص ۶۲۴٫

[۴] . همان، ص ۶۲۸٫