post

حق شرعی کپی رایت: خرید و استفاده از کتب زیراکسی

سؤال ۱۰۵: لطفا در خصوص حق شرعی کپی رایت توضیح دهید و اینکه آیا خریدن و استفاده از کتابی که زیراکسی است (کسی جز ناشر اصلی (و شاید بدون اجازه) آن را منتشر کرده) اشکالی دارد؟ اگر ناشر اصلی، دیگر آن را منتشر نکند چطور؟ باید هرجور شده دست دومش را پیدا کرد؟ (و اگر کتاب را خریده ام، باید دورش بیندازم؟)

پاسخ ۱۰۵: به حقوقى كه متعلَّق آنها امور اعتبارى و معنوى است، حقوق معنوى اطلاق مى‌شود، مانند حق طبع (تكثير و چاپ اثر)، حق اختراع، حق امتياز انتشار روزنامه و مجله. مقابل آن، حق عينى قرار دارد كه متعلق آن عين خارجى است، از قبيل حق تحجير و حق قصاص كه متعلق اوّلى زمين و دومى جانى است.[۱]

حق تأليف يكى از حقوقى است كه در جوامع گذشته وجود نداشته است، زيرا مؤلفين در تأليفات و نوشته‌هاى خود منافع شخصى خود را در نظر نمى‌گرفتند، و وقتى كتابى را تأليف مى‌كردند، فقط منافع معنوى و فردى آن را لحاظ مى‌كردند، اما پس از آنكه كتاب وسيله‌اى براى تجارت و معامله گرديد، مؤلف اين حق را پيدا كرد كه از تأليف خود در مرحله اول، خودش استفاده كند. بیشتر

post

ازدواج دوقلوهای به هم چسبیده: حکم ازدواج با دو خواهر

سؤال ۷۶: نظر علمای اسلام در مورد ازدواج دختران دوقلوی به هم چسبیده چیست؟ حکم ازدواج با دو خواهر بطور همزمان چطور؟ آیا حرام است؟

پاسخ ۷۶: این مسئله از چند جهت قابل بحث و بررسی است که هر کدام می تواند احکام جداگانه ای داشته باشد.

  1. یا این دوقلوها هر دو دختر هستند.
  2. یا هر دو پسر هستند.
  3. یا یکی دختر و دیگری پسر هستند.
  4. هر دو دارای دو جسم کاملا مجزا بوده (از قبیل: آلت تناسلی جداگانه) و تنها در بعضی ناحیه به همدیگر چسبیده شده اند.
  5. آنها دارای یک آلت تناسلی هستند.

در فرض یک تا چهار مراجع عظام تقلید فرموده اند تا زمانی که ضرورتی برای ازدواج نباشد باید از ازدواج صرف نظر کنند، و اگر ضرورت قطعی و غیر قابل اجتناب بود هر کدام می توانند همسری انتخاب کنند. ولی باید مسائل مربوط به محرم و نامحرم و دیگر وظائف شرعیه را رعایت نمایند.

اما در مسئله پنجم که هر دو دارای یک آلت تناسلی هستند، چند فرض به شرح زیر برای آنها قابل تصور است: بیشتر

post

بازی کردن با احساسات دیگران: حکم شرعی چت کردن با نامحرم

سؤال ۷۵: با عرض سلام و خسته نباشید. من پسرم یک اشتباهی کردم یک دفعه در فضای مجازی اکانت دختر ساختم یک پسری به من پیام داد قرار شد کمکش کنم ازدواج کنه و روحیات زن هارو بهش بگم و با امر ازدواج بیشتر اشناش کنم اما اون از من خوشش اومد و عاشق من شد اونم تو مدت خیلی کوتاه (کمتر از یک روز) و من بهش گفتم در اصل پسرم و قرار نیست بام ازدواج کنه اون خیلی ناراحت شد و گفت حلالت نمی کنم. خیلی اسرار کردم گفت به شرطی حلالت می کنم که یه زن برام پیدا کنی که من نمی تونم. الان واقعا تکلیف من چیه خواهشا کمکم کنید.

پاسخ ۷۵: همانگونه که می دانید این کار شما نوعی دروغ و فریب دادن محسوب می شود که بایستی ضمن عدم تکرار مجدد آن توبه نموده و از خداوند متعال طلب آمرزش کنید.

اساسا ارتباط دختر و پسر چنانچه فراتر از چهارچوبی باشد که اسلام آن را معین نموده است، اشکال شرعی دارد. این فرد می توانست با مراجعه به کارشناسان دینی و روانشناسان متخصص در خصوص انتخاب همسر دلخواه خود، کسب مشورت نماید. نه آنکه با ایجاد ارتباط با یک دختر به شناسایی روحیات وی پی ببرد. چون این کار یعنی ارتباط دو نامحرم بدون عقد ازدواج منجر به ارتکاب گناه و یا حتی خوف به ارتکاب گناه می شود و لذا جائز نیست. [۱]

بیشتر

post

سرقت از سایت های اینترنتی دشمن در زمان تحریم

سؤال ۴۹: آیا جایز است از طریق اینترنت از سایت های دشمن که ما را تحریم کرده اند جنس اینترنتی یا نرم افزار سرقت کنیم؟

پاسخ ۴۹: از آنجا که این کار با کرامت انسانی تناسب ندارد،[۱] و این امور باعث بدنمایی چهره مسلمین با ایمان می شود باید از این امور اجتناب کرد.

پاسخ برخی از دفاتر مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) در مورد این سؤال به شرح زیر است:

دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مدظله العالی):

سرقت به هر نحو که باشد جایز نیست.

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):

با توجه به این که این امور باعث بدنمایی چهره مسلمین با ایمان می شود باید از این امور اجتناب کرد.

معظم له در پاسخ به این سؤال که آیا مى توان برنامه هاى کامپیوترى، که توسّط مسلمانان یا کفّار غیر ذمّى تولید شده، را بدون جلب رضایت صاحبان اصلى آن تکثیر کرد؟ فرمودند: تمام افرادى که جان و مال آنها محترم است، حقّ امتیازات آنها نیز محترم است.[۲]

دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله العالی):

استفاده از اجناس اینترنتی و نرم افزارهای موجود در فرض سؤال جایز است. و الله العالم[۳]

[۱] . پورتال انهار، س. ۷.

[۲] . پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی، حکم سرقت نرم افزار از سایت های اینترنتی دشمن؛ پورتال انهار س: ۲۰-۲۸٫

[۳] . استفتاء از دفاتر معظم له.

post

حکم شرط بندی در مسابقات فوتبال

سؤال ۲۴: با سلام. توی مسابقات پیش بینی فوتبال که هر کس مبلغی پول میگذارد و در مسابقه شرکت میکند اگر برنده شود حکم این پول چیست؟

پاسخ ۲۴: شرط بندی در مسابقات به این معنا که طرف های مسابقه قرار بگذارند هر کس بازنده شد چیزی را به برنده بدهد یا کاری برای او انجام دهد، حرام است و همچنین حرام است اگر تماشاگران باهمدیگر شرط بندی کنند. البته این حرمت برای شرکت کننده های مسابقات اسب دوانی و تیر اندازی استثنا شده است.[۱] و نیز در مواردی که از طرف دولت، ارگان،  موسسه  یا شخص سومی به عنوان هدیه، جایزه و یا عنوان دیگر در مسابقات به برنده مالی داده می شود، شرط بندی نبوده و اشکالی ندارد. اما اگر در ابتدا مبلغی جهت انجام هزینه های مسابقه از طرفین مسابقه گرفته شود و در نهایت بخشی از آن برای جایزۀ آنها صرف شود چون جایزه از اموال بازنده گرفته شده است شرط بندی و حرام است.

بعضی مراجع عظام تقلید در شرط بندی فرقی بین شرط مالی و معنوی نگذاشته اند؛ و براین عقیده اند که حتی اگر در مسابقه ای شرط شود که هرکس بازنده شد یک جزء قرآن برای اموات شخص برنده بخواند این شرط اشکال دارد. اما بعضی دیگر از مراجع به شروط معنوی اشکال نمی گیرند.

اما اگر طرفین، در شرط بندی جدی نباشند و شرط الزام آوری برای مسابقۀ خود قرار ندهند و فقط به صورتی تفریحی و شوخی قراری بگذارند که خود را مجبور به انجام آن ندانند در اصل شرط بندی نکرده اند و اشکالی ندارد.[۲]

ضمیمه: پاسخ دفاتر مراجع عظام در خصوص سؤال مذکور به این شرح است:

دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):

جایز نیست.

دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

جایز نیست.

معظم له می فرمایند: “شرط بندی حلال” فقط در تیراندازی و اسب دوانی و وسائل جنگی کنونی همچون تفنگ و هفت تیر می باشد و شامل دیگر بازیها نمی شود. گفتنی است که شرط بندی فقط بین افراد شرکت کننده در مسابقه حلال است.[۳]

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

در صورتى كه از شركت كنندگان پولى بگيرند، و به قيد قرعه از محلّ پولهاى دريافتى جوايزى به برندگان بپردازند، اين كار حرام است.

دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

گرفتن پول برای جایزه دادن در مقابل پیش بینی نتایج مسابقات اکل مال به باطل و حرام است.

برای آگاهی بیشتر به پاسخ زیر مراجعه فرمایید:

نمایه: حکم بازی با پاسور بدون برد و باخت، سوال شماره ۱۶٫

[۱] نک: امام خمینی، توضیح المسائل (المحشی)، ج ۲، ص ۹۶۲، موسسه النشر الاسلامی، الطبعه الثامنه، قم، ۱۴۲۴ ق؛ محمودی، سید محسن، مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج ۱، ص ۱۰۷، انتشارات علمی فرهنگی صاحب الزمان، چاپ ۱۴، زمستان ۱۳۸۴؛ استفتائات مراجع در سایت دفاتر ایشان.

[۲] . برای آگاهی بیشتر به سایت پورتال انهار: فتوای آیت الله العظمی مکارم شیرازی و فتوای آیت الله العظمی سیستانی و فتوای آیت الله العظمی بهجت (ره) و فتوای آیت الله العظمی خامنه ای مراجعه شود.

[۳] . سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، پرسش و پاسخ، شرط بندی.

post

التذاذ زن و شوهر توسط وسائل مصنوعی

سؤال ۲۲: آیا لذت بردن زوج و زوجه از هم دیگر ولو با استفاده از وسائل مصنوعی (SEX TOYS) جایز هست یا خیر؟ آیا استعمال جسم خارجی، و به قصد، توسط زوج برای زوجه جایز هست یا خیر؟ این مساله در زمان عادت ماهیانه چه حکمی دارد؟

پاسخ ۲۲: نظر مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) در خصوص سوال ذکر شده به این شرح است:

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):

ج ۱ و ۲) جایز نیست.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

جایز نیست.

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

ج ۱ و ۲) در صورتیکه ضرر خاصی نداشته باشد حرام نیست هر چند بهتر ترک آن است.

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

بطور کلی هر التذاذ جنسی زن و شوهر از یکدیگر که با اعضاء بدن باشد، جایز است ولی با غیر اعضاء بدن جایز نیست. و الله العالم

لازم به ذکر است که جلق یا خود ارضایی که از آن در متون دینی به استمنا تعبیر می آورند، عبارت است از: این که انسان با خودش کاری کند که از او منی خارج شود (جنب شود) این کار ممکن است با لمس کردن بدن خود، نگاه کردن به منظره های شهوت آلود (عکس، فیلم و …)، یا مطالعه ی کتاب ها و مطالب شهوت انگیز (داستان، رمان و …)، یا گوش دادن به مطالب شهوت انگیز (نوار، تلفن و …) و یا فکر و خیال در امور شهوانی به قصد بیرون آمدن منی، صورت گیرد که در هر صورت حرام است و از گناهان کبیره محسوب می شود. [۱]

[۱] این گناه در روایات همسنگ با زنا شمرده شده است. وسائل الشيعة، ج ۲۰، ص ۳۵۲٫

post

نظر مراجع عظام تقلید درباره حضور بانوان در ورزشگاه ها

سؤال ۲۰: نظر مراجع عظام تقلید درباره حضور بانوان در ورزشگاه ها چیست؟ آیا این کار از نظر شرعی جایز است؟

پاسخ ۲۰: پاسخ مراجع عظام تقلید (حفظهم الله) در این مورد به شرح زیر می باشد: بیشتر