post

آداب ظاهری و باطنی تلاوت قرآن کریم

سؤال ۱۴۸: لطفا آداب ظاهری و باطنی تلاوت قرآن کریم را با استناد به خود آیات قرآن و روایات معصومین (علیهم السلام) بیان فرمایید؟

پاسخ ۱۴۸: یک قاری قرآن سزاوار است برای قرائت آیات کلام الله مجید آدابی را چه ظاهری و چه باطنی مراعات و بدان نیز عمل نماید. برخی از این آداب که برگرفته شده از خود آیات قرآن کریم و نیز روایات معصومین (علیهم السلام) است به شرح زیر می باشند: بیشتر

post

حاجت روا شدن با قرائت قرآن کریم

سؤال ۱۴۷: سلام علیکم. خواب دیدم یک مرتاض هندی به من توصیه کرد که برای رسیدن به حاجتم بایستی صفحه  ۲۰۴۰ قرآن را در حدود ۲۰ مرتبه بخوانم. وقتی از چند نفر سوال کردم گفتند بایستی این صفحه را در قرآن های خطی و قدیمی پیدا کنم و بخوانم. بفرمایید که آیا چنین صفحه ای در قرآن وجود دارد؟ و اگر وجود دارد چطور می شود آن را پیدا کرد؟ لطفا برخی از فضایل حاجت روا شدن با قرائت قرآن کریم را توضیح دهید ؟

پاسخ ۱۴۷: از آنجا که خواب شرعاً حجّیت ندارد‏[۱]، استناد به این خواب، آنهم به مطالبی که توسط یک مرتاض هندی بیان شده، چندان معقول به نظر نمی رسد. بیشتر

post

موارد وجوب و کیفیت خواندن نماز آیات

سؤال ۹۲: کیفیت خواندن نماز آیات را توضیح دهید. در نماز آیات اگر بسم الله الرحمن الرحیم را قسمتی از سوره حساب کنیم و بعد از گفتن آن به رکوع اول برویم، آیا صحیح است؟ لطفا بفرمایید چه زمانهایی نماز آیات بر ما واجب می شود؟ اگر در همان موقع خوانده نشود آیا باید بعدا به نیت اداء آن را بخوانیم یا قضا؟

پاسخ ۹۲: نمازهاى واجب شش است: اول نماز يوميه. دوّم نماز آيات. سوم نماز ميّت. چهارم نماز طواف واجب خانه كعبه. پنجم نماز قضاى پدر كه بر پسر بزرگتر واجب است. ششم نمازى كه به واسطۀ اجاره و نذر و قسم و عهد واجب مى‌شود.[۱] بیشتر

post

وظیفه مأموم در هنگام اشتباه امام جماعت

سؤال ۹۰: امام جماعت مسجد ما، در تشهد نماز یک “واو” اضافه می خواند، بدین صورت: اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشریک له و اشهد و ان محمداً عبده و رسوله اللهم صل علی محمد و آل محمد. در تشهد امام جماعت بین کلمه (اشهد) و کلمه (ان محمدا) یک “واو” اضافه می خواند، لازم به ذکر است که این امام جماعت سالیانی است که پیش نماز مسجد و استاد حوزه شهرستان ما است و مدت سه ماه است که این اشتباه وارد نماز او شده است، و مورد نیز با ضبط صدا به اطلاع ایشان رسیده است ولی قبول نمی کنند، لذا در صورتی که مسئله برای ما محرز شود، در این مورد اقتدای مأمومین به امام جماعت مذکور چه حکمی دارد؟ وظیفه مأموم در هنگام اشتباه امام جماعت چیست؟

پاسخ ۹۰: یکی از واجبات یازده گانه نماز قرائت است.[۱] لذا انسان بايد نماز را ياد بگيرد كه غلط نخواند، اما كسى كه به هيچ قسم نمى‌تواند صحيح آن را ياد بگيرد، بايد هر طورى كه مى‌تواند بخواند و احتياط مستحب آن است كه نماز را به جماعت به جا آورد.[۲] بیشتر

post

رعایت کردن تجوید در قرائت های نماز

سؤال ۱۱: آیا انجام ادغام نون در لام در اشهد ان لااله الا الله تشهد واجب است؟

پاسخ ۱۱: واجب است الفاظ عربی و همۀ ذکرهای قرآن از قبیل قرائت حمد و سوره و غیره، به صورت صحیح قرائت شوند، اما شناخت مخارج حروف بر اساس نظرات علمای تجوید، واجب نیست، بلکه باید تلفظ هر حرفی به صورتی باشد که نزد عرف عرب صدق کند که آن حرف را ادا کرده است. لذا کسی که قرائت خود را صحیح نمی داند، واجب است که یاد بگیرد و اگر قادر به یادگیری نیست، معذور است[۱].

امام خمینی (ره) در تحریر الوسیلة می فرماید: معیار در صحت قرائت این است که هر حرفی از مخرجش (که اهل همان زبان آن را اداء می کنند) اداء شود

و احتیاط آن است که حرکت های مهمی که در شکل کلمه مؤثر است و نیز حرکت ها و سکون های اعراب و بناء را مطابق آنچه دانشمندان لغت عرب گفتند و حذف همزۀ وصل در مثل «ال» و «اهدنا» و إثبات همزۀ قطع مثل همزة «أنعمت» را مراعات نماید.

اما رعایت دقت های دانشمندان تجوید در تعیین مخارج حروف لازم نیست و همچنین (لازم نیست رعایت) اموری که به صفات حروف بر می گردد؛ مثل شدت و رخوت، تفخيم و ترقيق و استعلاء و غير آن، و نه إدغام كبير، که عبارت است از قرار دادن حرف متحرك (بعد از ساكن کردنش) در حرف مماثل آن با این که آن دو حرف در دو کلمه قرار دارند؛ مثل «يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ» با داخل کردن ميم در ميم، یا نزدیک آن و لو در یک کلمه باشند؛ مثل «يَرْزُقُكُمْ» و «زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ» با داخل کردن قاف در كاف و حاء در عين؛ بلکه احتیاط اقتضا می کند که این امور را رعایت نکنیم به ویژه در حروف نزدیک به هم؛ بلکه مراعات بعضی از اقسام ادغام صغیر نیز لازم نیست ؛ مثل داخل کردن ساكن اصلی در حرف نزدیک به آن؛ مثل «مِنْ رَبِّكَ» با داخل کردن نون در راء، بلکه احتیاط آن است که مدّ لازم را رعایت کنیم، و آن عبارت است از این که حرف مدّ و دو سببش در یک کلمه باشند؛ مثل «جاءَ»، «سُوءٌ»، «جِي‏ءَ»، «دَابَّةٍ»، «ق» و «ص» و همچنین ترك وقف بر متحرك، و وصل با سكون، و ادغام تنوين و نون ساكنة در حروف «يرملون» و اگر چه هیچ کدام از این امور رعایتش لازم و واجب نیست.[۲]

بنابر این با توجه به فتواهای نقل شده اگرچه رعایت بعضی از مقررات تجویدی مثل یرملون در نماز امر پسندیده ای است ولی لازم و واجب نیست.

[۱]. توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج ‏۱، ص ۶۰۸٫

[۲]. تحرير الوسيلة، ج ‏۱، ص ۱۶۷، المسالة رقم ۱۳٫