سؤال ۲۶: سلام علیکم. در خصوص نقل و انتقالات و مسائل بانکی در کشوری غیر اسلامی همانند هند تقاضای راهنمایی دارم. لطفاً به طور دقیق و با جزئیات جواب دهید.
- اگر کسی مقدرا پولی را نزد بانک (فرضاً به مدت چهار سال) سپرده گذاری نماید و بانک در قبال این سپرده گذاری مبلغی را (مثلاً ۱۰%) به عنوان سود پرداخت می نماید آیا این سود اضافی مشمول ربا می شود یا خیر؟
- تقریباً اکثر مردم پول های خود را در بانک ذخیره می کنند و بانک سودهایی را به مشتریان خود می دهد. حال اگر آنها آن مبالغ را به طور راکد و بی استفاده برای چندین سال در صندوق ذخیره نمودند سود اضافی حاصل از آن حکم ربا دارد یا خیر؟
- اگر شخصی در چنین بانک هایی مشغول به کار باشد، آیا مشکلی ندارد؟ آیا راه حلی وجود دارد؟
پاسخ ۲۶: پاسخ های دریافتی از دفاتر مراجع عظام (حفظهم الله) به شرح زیر می باشد:
دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی):
ج۲-۱) در مفروض سؤال كه پول را به عنوان قرض به بانك نداده است سودى كه مىگيرد، اشكال ندارد.
ج۳) اصل انجام اين وظيفه اشکال ندارد ولى اشتغال به عمليات بانکى که مربوط به معاملات ربوى است جايز نيست و انسان در برابر انجام آن مستحق گرفتن اجرت و حقوق نيست و امّا دريافت حقوق از درآمد شعبه بانکى در صورتى که شخص علم به وجود مال حرام در آنچه که دريافت مىشود نداشته باشد، اشکال ندارد.
دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مدظله العالی):
ج ۲-۱) در اين خصوص ايرادى ندارد ولى جايز نيست كه از آن بانكها قرضى كه مستلزم دادن رباست بگيريد در صورت ضرورت مي توانيد نه به نيت قرض بلكه به نيت استنقاذ آنهم به استناد اذن و اجازه حضرت آيت الله العظمى سيستانى بگيريد البته سودى كه از بانكهاى غير اسلامی تامين مي شود جايز است و حكم ربا را ندارد.
ج ۳) كار در اين اماكن اشكالى ندارد.
دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):
ج۲-۱) سودی که از کفار گرفته می شود اشکالی ندارد.
ج۳) در بانک های غیر اسلامی مانعی ندارد.
نکته: گفتنی است حضرت آیت الله العظمی سیستانی در خصوص سود حاصل از حساب سپرده کوتاه مدت یا بلند مدت از بانک می فرمایند: بانکها و مؤسسات دولتى از نظر معظم له اموالشان مجهول المالک است و تصرف در آن با اجازه حاکم شرع جایز است بنا بر این در فرضى که سپرده گذار شرط سود نکند اگر سودى به او داده شود، ایشان اجازه مى دهند که آن سود مجهول المالک را تملک کنند مشروط بر این که نصف سود را به فقراى متدین صدقه بدهند.[۱]
[۱] . سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سیستانی، پرسش و پاسخ، بانک.